του Κώστα Δικαίου
Ο πόλεµος των 12 ηµερών µεταξύ Ισραήλ και Ιράν δεν αποτελεί µια περιφερειακή σύγκρουση για την διευθέτηση των συµφερόντων των τοπικών καπιταλισµών . Αφορά την αλλαγή του συσχετισµού δύναµης στην Μέση Ανατολή ανάµεσα σε όλους τους ιµπεριαλιστές.
O πόλεµος ξεκίνησε στις 13 Ιουνίου µε αιφνιδιαστικούς αεροπορικούς βοµβαρδισµούς του Ισραήλ µε στόχους τις πυρηνικές εγκαταστάσεις, τους βαλλιστικούς πυραύλους (που απειλούν άµεσα το Ισραήλ), την αεράµυνα αλλά και υψηλόβαθµα στελέχη του καθεστώτος και πυρηνικούς επιστήµονες. Το Ιράν απάντησε µε ευρεία χρήση πυραύλων και drones, τα οποία αν και αναχαιτίσθηκαν από την πολυδιαφηµιζόµενη αεράµυνα του Ισραήλ αλλά και τα πλοία των ΗΠΑ (οι οποίες εξάντλησαν ένα σηµαντικό µέρος των αναχαιτιστικών πυραύλων τους σε µια περιοχή που θεωρείται δευτερεύουσα σε σχέση µε τον ινδοειρηνικό), σε πολλές περιπτώσεις πέρασαν και κτύπησαν το Ισραήλ µε αρκετή ακρίβεια, καθιστώντας διάτρητο το µύθο περί άτρωτου του Ισραήλ!!
Στην συνέχεια ο αµερικάνικος ιµπεριαλισµός έπληξε µε διατρητικές βόµβες τις πυρηνικές εγκαταστάσεις του Ιράν, ειδικά αυτές που βρίσκονταν µέσα στο βουνό στο Φορντό, τις οποίες δεν µπορούσε να κτυπήσει το Ισραήλ.
Ακολούθησε µια προσχηµατική, «προσυνεννοηµένη» πυραυλική ανταπάντηση της Τεχεράνης κατά της αµερικανικής βάσης του Κατάρ -τη µεγαλύτερη στη Μέση Ανατολή- και ο Τραµπ ανακοίνωσε συµφωνία για κατάπαυση του πυρός.
Η βασική αιτιολογία για την επίθεση του Ισραήλ και των ΗΠΑ είναι το πυρηνικό πρόγραµµα του Ιράν που υποτίθεται ότι απειλούσε την περιοχή. Βέβαια το Ισραήλ που διαθέτει πυρηνικό όπλο χωρίς να το παραδέχεται και δεν αναγνωρίζει την Συνθήκη Μη ∆ιάδοσης των Πυρηνικών Οπλών, επιτέθηκε σε ένα κράτος που είναι συµβεβληµένο µέρος της Συνθήκης και έχει κάνει την συµφωνία JPOCA µε τους δυτικούς Ιµπεριαλιστές, την Ρωσία και την Κίνα το 2015, από την οποία αποσύρθηκε ο Τραµπ το 2018 επαναφέροντας τις κυρώσεις στο Ιράν µονοµερώς. Πέρα από την υποκρισία όµως των δυτικών ιµπεριαλιστών η αλήθεια είναι ότι η καταστροφή των πυρηνικών δυνατοτήτων του Ιράν αποτελεί δευτερεύοντα λόγο για τις επιθέσεις. Η παράνοµη σύµφωνα ακόµα και µε το υπάρχον διεθνές «δίκαιο» επίθεση του Ισραήλ είχε άλλους δυο στόχους.
Πρώτον να εκβιάσει την άµεση συµµετοχή των ΗΠΑ σε ένα αρκετά επίµονο πόλεµο που θα κατέστρεφε όχι µόνο τα πυρηνικά αλλά και τις στρατιωτικές εγκαταστάσεις συνολικά ώστε να µετατραπεί το Ιράν σε µια περιοχή που θα µπορεί να βοµβαρδίζει κατά καιρούς προληπτικά ώστε να µην µπορεί ο αντίπαλος να ανακάµψει -κουρεύοντας το γρασίδι όπως λέγεται- όπως ακριβώς κάνει στην Συρία, τον Λίβανο και την Υεµένη.
Και δεύτερον να ανατρέψει το καθεστώτος της χώρας µέσω της αποσύνθεσης όχι µόνο της στρατιωτικής αλλά και της πολιτικής δοµής και των κρατικών υπηρεσιών (δολοφονίες στελεχών και καταστροφή υποδοµών) που θα προξενούσε εξεγέρσεις στο εσωτερικό, εξαιτίας της δύσκολης οικονοµικής και κοινωνικής κατάστασης που βιώνουν οι εργαζόµενοι και η νεολαία (κυρίως λόγω των κυρώσεων της ∆ύσης αλλά και λόγω της αντιδηµοκρατικής και νεοφιλελεύθερης πολιτικής του θεοκρατικού καθεστώτος) αλλά και αποσχιστικά κινήµατα στις µειονότητες (Αζέροι, βαλούχοι, κούρδοι). Ένα φιλοδυτικό Ιράν όπως επι εποχής Σάχη πριν την επανάσταση του 1979 θα άλλαζε άρδην τον συσχετισµό.
Τα µεγαλεπήβολα σχέδια του Ισραήλ βασίζονταν στην αµέριστη στήριξη των δυτικών ιµπεριαλιστών στα σχέδιά του απέναντι στους παλαιστίνιους (κατάληψη της Γάζας και γενοκτονία, εποικισµοί στην ∆υτική όχθη), στις επιτυχίες του απέναντι στην Χεζµπολάχ στο Λίβανο, την ανατροπή του Ασαντ στην Συρία και την εκδίωξη των Ιρανών φρουρών της επανάστασης από την χώρα, πράγµα που αδυνάτησε τον «άξονα της Αντίστασης» που είχε διαµορφώσει το Ιράν τα προηγούµενα χρόνια. Σε αυτά πρέπει να προστεθεί και µια ανάγκη του καθεστώτος Νετανιάχου να διατηρεί την πολεµική σύγκρουση ώστε να καθιστά αναγκαία την ύπαρξη του ακροδεξιού µορφώµατος που κυβερνά σήµερα το Ισραήλ.
Ωστόσο αν και ισχύουν αυτά τα τακτικά δεδοµένα και πάλι δεν αποτελούν την κύρια αιτία για την αλαζονεία του Ισραήλ. Ο βασικός λόγος είναι ότι στην περιοχή της Μέσης Ανατολής έχει ήδη εξαπλωθεί η επιρροή του αντίπαλου στρατοπέδου Κίνας-Ρωσίας (µε την µερική υποστήριξη των BRICS). Η Κίνα έχει ήδη κάνει συµφωνία µέσω του ∆ρόµου του Μεταξιού BRI για επενδύσεις 400 δις δολάρια στο Ιράν, ενώ πρόσφατα εγκαινιάστηκε µια σιδηροδροµική γραµµή που ενώνει την Κίνα µε το Ιράν, η οποία της δίνει την δυνατότητα να παρακάµπτει τις θαλάσσιες οδούς του στενού της Μαλάκα (από το οποίο περνάει σήµερα το 80% των πετρελαϊκών εισαγωγών της και το 60% του ναυτιλιακού εµπορίου) αλλά και τα στενά του Ορµούζ (από τα οποία περνά το πετρέλαιο που προµηθεύει το Ιράν στην Κίνα) και τα οποία ελέγχονται ασφυκτικά από την αµερικανική ναυτική υπεροχή. Επίσης µε µεσολάβηση της Κίνας ήρθε σε συνεννόηση η Σαουδική Αραβία µε το Ιράν και σταµάτησε ο πόλεµος στην Υεµένη, ενώ υπάρχουν σηµαντικές συµφωνίες Κίνας Σαουδικής Αραβίας και άλλων µοναρχιών του Κόλπου πάνω στις νέες τεχνολογίες (ΑΙ, πράσινη ανάπτυξη). Από την µεριά της η Ρωσία επίσης προωθεί τον λεγόµενο διάδροµο Βορρά νότου (INSTC) που την συνδέει µε τον Ινδικό ωκεανό και την αγορά της Ινδίας µέσω του Ιράν. Παρά το γεγονός ότι ο Ρωσικός ιµπεριαλισµός δέχτηκε πλήγµα στην Συρία µετά την κατάρρευση του καθεστώτος Ασαντ (το οποίο αδυνατούσε να στηρίξει περεταίρω λόγω του κόστους του πολέµου στην Ουκρανία) ωστόσο επενδύει αρκετά στην συνεργασία µε το Ιράν το οποίο αποτελεί χώρα µε µεγαλύτερη σηµασία σε σχέση µε την Συρία.
Στα τέλη Αυγούστου Ινδία Ρωσία Κίνα και Ιράν βρέθηκαν στην σύνοδο κορυφής του Οργανισµού Συνεργασίας της Σαγκάης σε µια κρίσιµη περίοδο όπου ο Τραµπ έχει επιβάλει δασµούς 50% στην Ινδία επειδή προµηθεύεται πετρέλαιο από την Ρωσία, µε αποτέλεσµα να υπάρχει µεγαλύτερη προσέγγιση της Ινδίας προς αυτό το στρατόπεδο τουλάχιστον πρόσκαιρα.
Η απάντηση των δυτικών ιµπεριαλιστών σε αυτή την εξέλιξη είναι οι λεγόµενες συµφωνίες του Αβραάµ µεταξύ Ισραήλ και των αραβικών χωρών αλλά και ο διάδροµος IMEC ο οποίος θα συνδέσει την Ινδία µε την µέση Ανατολή και από εκεί µέσω του Ισραήλ µε την Ευρώπη (πιθανά και µέσω Ελλάδας, άλλος ένας λόγος για την συµµαχία Ελληνικού και Ισραηλινού καπιταλισµού). ∆ύο ενέργειες οι οποίες έχουν σαν στόχο την αποµόνωση του Ιράν και το σταµάτηµα της επέκτασης των Ρώσων και κινέζων ιµπεριαλιστών στην Μέση Ανατολή. Ωστόσο οι συµφωνίες αυτές µπλοκαρίστηκαν από την παλαιστινιακή επίθεση της 7ης Οκτωβρίου και την απάντηση του Ισραήλ µε την γενοκτονία στην Γάζα. Η απάντηση αυτή σηµατοδοτεί συνολικότερα την απόφαση των δυτικών ιµπεριαλιστών να χρησιµοποιήσουν την στρατιωτική ισχύ τους όχι µόνο για να στηρίξουν το Ισραήλ σαν περιφερειακή δύναµη στην περιοχή αλλά και για να σταµατήσουν την επέκταση Κίνας Ρωσίας περιορίζοντάς την µέχρι ένα κατεστραµµένο Ιράν, βάζοντας το Ισραήλ να κάνει την «βρώµικη δουλειά» όπως παραδέχτηκε κυνικά ο γερµανικός ιµπεριαλισµός αλλά και οι υπόλοιποι Ευρωπαίοι (είναι χαρακτηριστικό ότι η Ε3 Γαλλία Γερµανία Αγγλία πρωτοστατούν στην προσπάθεια στον ΟΗΕ να επανέλθουν οι κυρώσεις στο Ιράν επειδή υποτίθεται ότι αθέτησε τις υποσχέσεις του στην JPOCA) .
Ο Τραµπ εξαπάτησε το Ιράν προτείνοντας συνοµιλίες την ίδια στιγµή που το Ισραήλ επιτέθηκε πιάνοντας την ιρανική ηγεσία στον ύπνο. Η ελπίδα του ήταν ότι το Ιράν θα υποτασσόταν. Ωστόσο το ιρανικό καθεστώς δεν είναι Ασαντ της Συρίας, έχει ακόµα σχετική λαϊκή στήριξη και συνοχή, ενώ προώθησε και µια έξαρση του εθνικισµού συσπειρώνοντας γύρω από το καθεστώς ακόµα και αντιπολιτευτικά κοµµάτια, µε αποτέλεσµα να αντεπιτεθεί – βάζοντας ταφόπλακα στον στόχο του Ισραήλ για αλλαγή καθεστώτος, πέρα από το γεγονός ότι τέτοιες αλλαγές δεν γίνονται µε αεροπορικούς βοµβαρδισµούς και χωρίς να υπάρχει συγκροτηµένη αντιπολίτευση στο εσωτερικό- και να φέρει σε δύσκολη θέση τόσο το Ισραήλ όσο και τις ΗΠΑ.
Το πρώτο είχε απώλειες δυσβάσταχτες από την ισραηλινή κοινωνία που είχε συνηθίσει σε ανίσχυρες ρουκέτες της Χαµάς, αλλά αντιµετώπισε και εξάντληση των αντιβαλλιστικών πυραύλων µε αποτέλεσµα να χρειάζεται την άµεση βοήθεια των ΗΠΑ σε ένα πόλεµο φθοράς.
Οι δεύτερες είχαν να αντιµετωπίσουν την αδήριτη ανάγκη να στηρίξουν τον τοποτηρητή τους στην Μέση Ανατολή αλλά και µια διαίρεση στο εσωτερικό τους σε σχέση µε το τι δυνάµεις θα πρέπει να σπαταληθούν στην περιοχή. Το ίδιο το MAGA του Τραµπ υποσχόταν να µην εµπλέξει τις ΗΠΑ σε ατέρµονους πολέµους και στρατιωτικές επεµβάσεις στο εξωτερικό ενώ και από την πλευρά κάποιων ∆ηµοκρατικών υπήρχε µια διάθεση επαναπροσέγγισης µε το Ιράν. Αντίθετα τα λεγόµενα «γεράκια» θεωρούν ότι η µόνη λύση είναι η ισχύς των όπλων. Ο ίδιος ο Τραµπ στην επίσκεψή του στην Μέση Ανατολή τον περασµένο Μάιο µιλούσε από τα εδάφη της Σαουδικής Αραβίας για την «αυγή µιας λαµπρής νέας εποχής για τους σπουδαίους λαούς της Μέσης Ανατολής». Επέκρινε σφόδρα τις προηγούµενες κυβερνήσεις των ΗΠΑ για την εξωτερική πολιτική τους στην περιοχή και ανακοίνωνε συµφωνίες εκατοντάδων ∆ις σε νέες τεχνολογίες και όπλα σε µια προσπάθεια να ανακοπεί η διείσδυση της Κίνας «ειρηνικά».
O τυχοδιωκτισµός του Τραµπ δεν έχει να κάνει µε τον χαρακτήρα του όπως λέγεται αλλά µε τις αντιφάσεις του αµερικανικού ιµπεριαλισµού. Αποφάσισε σε αυτή την συγκυρία να βοηθήσει το Ισραήλ και να βοµβαρδίσει τα πυρηνικά του Ιράν ( χωρίς να είναι προφανές το αποτέλεσµα παρά την χρήση των διαφηµιζόµενων βοµβών, προηγµένων αεροσκαφών Β-2 αλλά και πλειάδας βάσεων µεταξύ των οποίων και της Σούδας καθιστώντας τον ελληνικό καπιταλισµό δολοφονικό. Εξάλλου η τεχνογνωσία υπάρχει και εποµένως το πυρηνικό πρόγραµµα µπορεί να αναπαραχθεί) στέλνοντας µήνυµα στην Ρωσία, την Κίνα και τους λαούς, αλλά ταυτόχρονα επέλεξε να οριοθετήσει την σύγκρουση, να σταµατήσει τον πόλεµο προς το παρόν και να αναµένει τις εξελίξεις σε όλα τα µέτωπα που παραµένουν ανοικτά (συνάντηση στην Αλάσκα για την Ουκρανία, εµπορικοί πόλεµοι, εξοπλισµός ευρωπαίων κλπ).
Ωστόσο οι αντιφάσεις στην περιοχή παραµένουν. Οι τρεις στόχοι του Ισραήλ δεν ολοκληρώθηκαν παρά την ισχυροποίησή του στην περιοχή. Μια σειρά προκλήσεων για αυτό συνεχίζουν να υπάρχουν. Οι παλαιστίνιοι δεν έχουν ηττηθεί και οι συµφωνίες του Αβραάµ κλυδωνίζονται. Η επιθετικότητα του Ισραήλ τροµάζει πλέον τους Άραβες οι οποίοι µπορεί να φοβόντουσαν το Ιράν αλλά τώρα θεωρούν το Ισραήλ ως µεγαλύτερη απειλή. Είναι χαρακτηριστικό ότι όλες οι χώρες καταδίκασαν την επίθεση στο Ιράν ενώ το Κατάρ δεν αντέδρασε στον βοµβαρδισµό του. Παράλληλα νέοι αντίπαλοι αναδύονται. Η Τουρκία ισχυροποιήθηκε στην Συρία και απειλεί το µονοπώλιο του Ισραήλ στην περιοχή, άρα και στην στήριξη των δυτικών ιµπεριαλιστών. Αυτός είναι ο λόγος που το Ισραήλ βοµβαρδίζει την Συρία παρά το γεγονός ότι ο Τραµπ αναγνώρισε το νέο καθεστώς, την ίδια στιγµή που η Τουρκία καταγγέλλει το Ισραήλ για γενοκτονία στην Γάζα. Παράλληλα καµµιά από τις εξελίξεις που ενίσχυσαν το Ισραήλ δεν έχει µετατραπεί σε θετική λύση. Ο Λίβανος παραπαίει µε την Χεζµπολάχ να αρνείται να αφοπλιστεί. Η Συρία έχει να λύσει προβλήµατα εµφύλιων συρράξεων (∆ρούζοι, Κούρδοι, αλεβιτες) και οικονοµικά πράγµα που αυξάνει την επιρροή Τουρκίας -Κατάρ. Το Ιράν όχι µόνο δεν κατέρρευσε αλλά φαίνεται να προσπαθεί να επανεξοπλιστεί για ένα νέο γύρο. ∆εδοµένης της αδυναµίας να υπάρξουν χερσαίες επεµβάσεις και αθρόα χρηµατοδότηση φιλικών δυνάµεων όλα τα µέτωπα µετατρέπονται σε χαοτικές καταστάσεις όπως στην Λιβύη, το Αφγανιστάν και το Ιράκ παλαιότερα.
Αλλά και οι αντίπαλοι ιµπεριαλισµοί έχουν προβλήµατα. Σε αυτά οφείλεται και η υποτονική στήριξη του Ιράν απέναντι στην επίθεση. Η Ρωσία παρά την συµµαχία µε το Ιράν δυσκολεύεται να εµπιστευθεί το καθεστώς. Για παράδειγµα η αποστολή Su-35 και S-400 καθυστερεί ενώ η στρατηγική συµφωνία επικυρώθηκε από την ιρανική βουλή µετά τους βοµβαρδισµούς και µάλιστα χωρίς ρήτρα αµοιβαίας συνδροµής σε περίπτωση επίθεσης, µε ιρανική απαίτηση. Υπάρχουν αυταπάτες για µια µερίδα στο εσωτερικό του Ιράν, ότι µπορεί να επιτευχθεί συµφωνία µε την ∆ύση µέσω διαπραγµατεύσεων. Η επίθεση των ΗΠΑ ισχυροποιεί τους σκληροπυρηνικούς και η ανάγκη επανεξοπλισµού στρέφει το Ιράν οριστικά στον άλλο ιµπεριαλιστικό άξονα (πχ αεροπλάνα από την Κίνα) µε αποτέλεσµα οι ΗΠΑ να επιταχύνουν αυτό που ήθελαν να αποτρέψουν.
Η Κίνα δεν είναι έτοιµη για την σύγκρουση. Προτιµά να βλέπει την εξάντληση των ΗΠΑ σε πολέµους µακριά από τον χώρο της και να ενισχύει τους αντιπάλους τους διακριτικά.
Ωστόσο η πίεση στο Ιράν και στο µέτωπο της Μέσης Ανατολής παραµένει. Η συµφωνία Αρµενίας Αζερµπαϊτζάν µε την διαµεσολάβηση του Τραµπ εξασφάλισε αποκλειστικά δικαιώµατα για τις ΗΠΑ να αναπτύξουν τον διαµετακοµιστικό διάδροµο Zangezur που συνδέει την Τουρκία και το Αζερµπαϊτζάν µέσω της Αρµενίας. θα ονοµασθεί «Οδός Τραµπ για τη διεθνή ειρήνη και ευηµερία» και αποµονώνει το Ιράν από την πρόσβαση προς την Ρωσία και την Ευρώπη. Παράλληλα το Ισραήλ δεν είναι διατεθειµένο να αφήσει το Ιράν να επανεξοπλιστεί και µάλιστα µε καλλίτερο τρόπο.
Με λίγα λόγια ο επόµενος πόλεµος στην περιοχή έχει ήδη προαναγγελθεί και εντάσσεται στην συνολικότερη πορεία προς επίλυση των ιµπεριαλιστικών διαφορών µε τα όπλα.
Υποβολή απάντησης