Η παράσταση “Σπυριδούλες” που ανεβαίνει αυτές τις εβδομάδες στο Νέο Θέατρο Βασιλάκου είναι σε κείμενα της Νεφέλης Μαϊστράλη και σκηνοθετούν ο Θανάσης Ζερίτης και ο Χάρης Κρεμμύδας για την ομάδα 4Frontal. Παρουσιάζει την ιστορία μίας “ψυχοκόρης-υπηρέτριας” τη δεκαετία του ’50 που λέγονταν Σπυριδούλα Ράπτη, η οποία δόθηκε από μία πολυμελή οικογένεια ενός χωριού του Αγρινίου σε ένα αστικό σπίτι του Πειραιά, για να ζει μαζί τους και να εργάζεται γι’ αυτούς έναντι αμοιβής.
Το κορίτσι ήταν δέκα ετών τότε και επί δύο χρόνια έζησε μέσα στην εκμετάλλευση, την σωματική και ψυχική καταπίεση και την πείνα στην οποία την υπόβαλλαν τα “αφεντικά” της, το ανδρόγυνο Γιώργος και Αντιγόνη Βεϊζαδέ. Το αποκορύφωμα ήταν στα δώδεκα της χρόνια όταν την κατηγόρησαν ότι έκλεψε λεφτά από το σπίτι και οι απάνθρωποι εργοδότες της, αφού την ξυλοκόπησαν με ξυλοκόπανο (εργαλείο που χτυπάνε τα βαριά-χοντρά ρούχα), μετά και επί 36 ώρες της έκαιγαν όλο το κορμί με καυτό σίδερο για να ομολογήσει που έκρυψε τα χρήματα, που την κατηγορούσαν ότι έκλεψε! Κυριολεκτικά σιδέρωσαν το κορμάκι της με το καυτό σίδερο, που σιδερώνει τα ρούχα…
Η Σπυριδούλα είχε εγκαύματα σε όλο της το σώμα, αλλά δεν ενδιαφέρθηκαν καθόλου και τελικά την πήγαν στο νοσοκομείο μόνο όταν κατάλαβαν, ότι κινδύνευε να πεθάνει στο σπίτι τους από την κακοποίηση που είχε δεχθεί. Την έντυσαν με χοντρά ρούχα για να μην φαίνονται τα εγκαύματα και την πήγαν στο νοσοκομείο, όπου το υγειονομικό προσωπικό σοκαρισμένο της έβγαζε τα ρούχα με λαβίδες μαζί με κομμάτια δέρματος! Είχε εγκαύματα σε ποσοστό 60-65% επί του σώματος της, ακόμα και στο πρόσωπο.
Στο νοσοκομείο η Αντιγόνη Βεϊζαδέ ισχυρίστηκε ότι η μικρή είχε καεί με καυτό νερό στο μαγείρεμα, αλλά μετά από λίγες μέρες η αλήθεια φανερώθηκε με την μικρή να μιλάει και να καταγγέλλει το συμβάν. Τελικά το έγκλημα πήρε διαστάσεις και το ζευγάρι διώχθηκε και τιμωρήθηκαν με 5 χρόνια φυλάκιση η Αντιγόνη Βεϊζαδέ και 4,5 ο σύζυγος Γιώργος Βεϊζαδές, μετά και από τις καταθέσεις και καταγγελίες της μικρής Σπυριδούλας. Ποινές πολύ μικρές, αλλά σημαντικές για μία εποχή που οι από κάτω σχεδόν δεν είχαν φωνή.
Υπήρξαν μεγάλες αντιδράσεις από την κοινή γνώμη της εποχής για την κακοποίηση της μικρής Σπυριδούλας, που ανέδειξε το ζήτημα της ακραίας εκμετάλλευσης ενός εργατικού δυναμικού, κυρίως γυναικών και μικρών κοριτσιών που “δίνονταν” από τις οικογένειες τους, εξαιτίας της ακραίας φτώχειας, ώστε να εργαστούν ως οικιακό προσωπικό. Τις εργαζόμενες αυτές τις γνωρίσαμε κυρίως μέσα από τις παλιές ελληνικές ταινίες, που όμως παρουσιάζονταν συνήθως με έναν λανθασμένο τρόπο, ελαφρύ και διασκεδαστικό.
Δυστυχώς δεν έχουν καταγραφεί στην ιστορία του εργατικού κινήματος της χώρας οι δυσκολίες, η εκμετάλλευση, οι κακοποιήσεις και οι βιασμοί ακόμα που υπέστησαν όλες αυτές οι γυναίκες και τα παιδιά, που εργάζονταν μόνες και μόνα, χωρίς καμία οικογενειακή (τις περισσότερες φορές) και συνδικαλιστική προστασία. Όσο για την παιδική εργασία αυτών των κοριτσιών μακριά από το σπίτι τους, το σχολεία και την παιδικότητα, αποτελεί άλλη μία μαύρη σελίδα στην ιστορία αυτής της χώρας και την απανθρωπιά της αστικής και μεσοαστικής τάξης.
Να σημειώσουμε επίσης ότι το ροκ συγκρότημα “Σπυριδούλα” της δεκαετίας του ’70, πήρε το όνομα του προς τιμήν του βασανισμένου κοριτσιού.
Η παράσταση παρουσιάζει με συγκλονιστικό τρόπο και δυνατές αφηγήσεις τα όσα βίωσε η Σπυριδούλα, καθώς και άλλες γυναίκες και κορίτσια της εποχής εκείνης στις δεκαετίες του ’50 και του ’60. Ταυτόχρονα κάνει σύνδεση και με το σήμερα και με τις συνθήκες που αντιμετωπίζουν μετανάστριες κυρίως που εργάζονται σε σπίτια.
Οι ηθοποιοί παίζουν πολύ καλά και μαζί με την ωραία μουσική των Θραξ Πανκc στήνουν μία πολύ καλή παράσταση, που μεταφέρει εκτός από το συγκινησιακό στοιχείο στους θεατές και την ελπίδα της αντίστασης και της προοπτικής για τις καταπιεσμένες (και τους καταπιεσμένους).
Το άνοιγμα της σημαίας της Παλαιστίνης, που γίνεται με χειροκροτήματα και επευφημίες από το κοινό κάθε φορά κατά την διάρκεια της παράστασης, αγκαλιάζει και συνδέει τους αγώνες όλων των καταπιεσμένων παντού.
Αυτή ίσως είναι η καλύτερη παράσταση της φετινής σεζόν, που σίγουρα αξίζει να την δουν όλες και όλοι.
Χρ. Βαγενάς
Υποβολή απάντησης