της Λίνας Παλλάκη
Αγρότες και κτηνοτρόφοι στην πρώτη γραμμή του αγώνα
Ο αγώνας των αγροτών στα μπλόκα διήρκησε για περισσότερες από 50 μέρες αποδεικνύοντας ότι ο πρωτογενής τομέας αποτελεί ίσως τον βασικότερο τομέα οικονομίας κάθε χώρας εξασφαλίζοντας τα μέσα διατροφής για τον πληθυσμό της. Στον ελλαδικό χώρο λόγω γεωγραφικής θέσης και κλιματικών αλλαγών ευδοκιμούν πολλά ήδη καλλιεργειών συμβάλλοντας στην παραγωγή διαδικασία πολλών αγροτικών προϊόντων. Η ελληνική χλωρίδα έχει περισσότερα από 5700 είδη φυτών αποτελώντας το 26% της μεσογειακής χλωρίδας ενώ περισσότερα από 1200 ανώτερα φυτά είναι ενδημικά φυτά και βότανα που σημαίνει ότι ευδοκιμούν αποκλειστικά και μόνο στο ελληνικό έδαφος ενώ πολλά κτηνοτροφικά προϊόντα έχουν σφραγίδα ΠΟΠ (Προστατευόμενη Ονομασία Προέλευσης).
Οι αγρότες στην κεντρική Μακεδονία και Θράκη βλέπουν χρόνο με το χρόνο το κόστος παραγωγής να αυξάνεται με γεωμετρική πρόοδο σε αντιδιαστολή με τις κρατικές επιχορηγήσεις και την τιμή πώλησης που συνεχώς κατρακυλά. Πιο συγκεκριμένα, το 2023 η τιμή πώλησης του σιταριού, από τον αγρότη στον έμπορο δηλαδή, ήταν 0,45€/κιλό σκληρό, το 2024 η τιμή πώλησης ήταν 0.32€/κιλό ενώ το 2025 η τιμή πέφτει στα 0.21€/κιλό. Οι τιμές πώλησης των προϊόντων που παράγει κατεξοχήν η Ελλάδα όπως το βαμβάκι και ο ηλίανθος. Ενδεικτικά η τιμή πώλησης για το βαμβάκι το 2023 ήταν στα 0.95€/κιλό, το 2024 στα 0.58€/κιλό και το 2025 στα 0.38€/κιλό ενώ για τον ηλίανθο από τα 0.48€/κιλό το 2023 έχει πέσει σταδιακά στα 0.38€/κιλό (2024) και 0.35€/κιλό το2025. Παρατηρείται δηλαδή μία μείωση της τιμής πώλησης των αγροτικών προϊόντων προς τους εμπόρους στο εντυπωσιακό 60%. Οπότε η παραγωγή 25 τόνων σιταριού από 50 στρέμματα καλλιέργειας δίνει στο γεωργό 5.250€. Το κόστος παραγωγής το 2025 για αυτά τα 50 στέμματα σιταριού ανέρχονται στα 6.000€ και περιλαμβάνουν την αγορά σπόρων, λιπασμάτων, πετρελαίου, για τα ενοίκια αγροτεμαχίων, για το ρεύμα που καταναλώνουν οι αντλίες νερού αλλά και για τις υπηρεσίες όπως το θέρισμα με τις τιμές να εκτοξεύονται και να αυξάνονται κατά 100%. Ταυτόχρονα όμως βλέπουμε τις τιμές των σουπερμάρκετ και η τιμή του ψωμιού να εκτοξεύεται. Αυτή η δυσαναλογία κέρδους από την παραγωγή στην κατανάλωση σε ποιους καταλήγει άραγε;
Το έδαφος για τη μείωση της εγχώριας παραγωγής είχε στρωθεί ήδη από το 2005 όταν και δόθηκαν οι πρώτες επιδοτήσεις με σκοπό τη διακοπή παραγωγής ορισμένων προϊόντων (όπως ο καπνός) και την αναδιάρθρωση της αγροτικής παραγωγής. Χρόνο με το χρόνο τα ποσά των επιδοτήσεων μειώνονταν ενώ οι πληρωμές για το 2025 δεν έχουν ακόμα ολοκληρωθεί μέχρι και σήμερα καθώς όλος το οργανισμός που διανέμει τις επιδοτήσεις βρίσκεται στον αέρα μετά την αποκάλυψη του μεγαλύτερου οικονομικού σκανδάλου του ΟΠΕΚΕΠΕ (Οργανισμός Πληρωμών και Ελέγχου Κοινοτικών Ενισχύσεων Προσανατολισμού και Εγγυήσεων). Σε όσους καταβλήθηκε ένα μικρότερο ποσό από το αναμενόμενο επιστράφηκε στον ΕΛΓΑ χωρίς προειδοποίηση αφήνοντας ουσιαστικά απλήρωτους τους αγρότες για περισσότερους από 8 μήνες.
Η ανάγκη για άμεση λήψη μέτρων που να προστατεύσουν τους αγρότες και την κατά επέκταση την οικονομία είναι επιτακτική. Τα πάγια αιτήματα των αγροτών είναι η κρατική μέριμνα και μια ΚΑΠ (Κοινή Αγροτική Πολιτική) που θα εξασφαλίσει την ανάπτυξη της αγροτικής οικονομίας. Όπως μας εξηγούν αγρότες από τη Μακεδονία και τη Θράκη «το κράτος πρέπει να παρέμβει εξασφαλίζοντας κατώτερη τιμή πώληση ώστε να μην γινόμαστε έρμαια στα χέρια των μεγαλεμπόρων και της ελεύθερης αγοράς». Ταυτόχρονα πρέπει να ληφθούν μέτρα για την μειωμένη παραγωγή που παρατηρείται τα τελευταία χρόνια λόγω της κλιματικής αλλαγής, να υπάρχει ειδική μέριμνα για μειωμένο ρεύμα και μείωση φόρων στα καύσιμα για αγροτικές και κτηνοτροφικές μονάδες.
Νέοι αγρότες*
Τα δεδομένα αποδεικνύουν ότι το πρόγραμμα του Υπουργείου Αγροτικής Ανάπτυξης για νέους αγρότες (ηλικίας 18-40) έχει αποτύχει παταγωδώς. Τα τελευταία τρία χρόνια οι νέοι αυτοί που εντάχθηκαν στο πρόγραμμα του νέου αγρότη παραμένουν εγκλωβισμένοι χωρίς καμία κρατική οικονομική επιδότηση που ήταν και ο βασικός όρος έναρξης του προγράμματος αλλά και χωρίς καμία άλλη επαγγελματική διέξοδο. Το συγκεκριμένο κονδύλι που μοιράστηκε στις επιμέρους περιφέρειες μπορούσε να καλύψει με επιδοτήσεις 18.600 νέους αγρότες. Παρά το γεγονός ότι αιτήθηκαν μόλις 6.600 αγρότες δηλαδή το 30% της ζήτησης δεν έχει δοθεί κανένα χρηματικό ποσό στους αγρότες οι οποίο είναι αναγκασμένοι να αποδεικνύουν κάθε χρόνο ότι έχουν παραγωγή, να πληρώνουν ασφάλεια (ΟΓΑ και ΕΛΓΑ ~2000€) αλλά και να παραμένουν δέσμιοι του προγράμματος καθώς οποιαδήποτε άλλη ενασχόληση τους, τους στερεί μόρια οπότε και μείωση επιδότησης.
Βιολογικές καλλιέργειες
Ο τομέας της βιολογικής καλλιέργειας μετρά μεγάλες απώλειες. Οι καθυστερήσεις στις πληρωμές μετρούν ήδη από το 2024, όταν και οι βιολογικοί καλλιεργητές μέχρι και σήμερα έχουν λάβει μόνο το 45% των πληρωμών. Παρά το γεγονός ότι τα ποσά στα τιμολόγια των εξόδων έχουν πολλαπλασιαστεί, η επιστροφή χρημάτων για την κάλυψη των εξόδων δεν καλύπτει ούτε τα μισά έξοδα. Ένας άλλος παράγοντας για τις καθυστερήσεις είναι ένα μεγάλο μπέρδεμα με τους αριθμούς ΑΤΑΚ (Αριθμός Ταυτότητας ΑΚινήτου), ενώ οι πληρωμές γίνονταν κανονικά, οι πλασματικές διορθώσεις του υπουργείου καθυστερούν ακόμα περισσότερο την καταβολή των επιδοτήσεων. «Μέλλον δεν υπάρχει, κανένας νέος δεν θα ακολουθήσει το επάγγελμα» καταλήγει ο ΑΤ, γεωργός τρίτης γενιάς στην κεντρική Μακεδονία.
Κτηνοτροφία
Η επανεμφάνιση της ευλογιάς περίπου ένα χρόνο πριν, έχει επιφέρει την θανάτωση τεράστιου αριθμού κοπαδιών αιγοπροβάτων λόγω της διασποράς της ευλογιάς σε όλη τη χώρα. Ο ΧΒ.Γ νέος αγρότης και κτηνοτρόφος στο Διδυμότειχο έχει δεχτεί μεγάλο πλήγμα στη νεοσύστατη μονάδα που έχει ξεκινήσει πρόσφατα καθώς θανατώθηκε όλο το κοπάδι με 140 ζώα όλα σε προχωρημένη κυοφορία. Η αποζημίωση που έλαβε 4-5 μήνες αργότερα, κάλυψε 185€ για κάθε ζώο που θανατώθηκε, χωρίς να δοθεί καμία αποζημίωση για τα αγέννητα ζώα τα οποία θα διπλασίαζαν τον αριθμό του κοπαδιού και θα αύξαναν την παραγωγή. Τα έξοδα, όμως, για την ανασύσταση του κοπαδιού ανέρχονται στα 450€, οπότε η κρατική αποζημίωση δεν καλύπτει ούτε κατά το ήμισυ το κόστος, το οποίο για μία μικρή μονάδα και ακόμη περισσότερο για τις μεγαλύτερες μονάδες με περισσότερα από 1000 ζώα είναι μάλλον αδύνατον να ανασυσταθεί. Επίσης ο κρατικός μηχανισμός δεν έδωσε καμία αποζημίωση για όλες τις ζωοτροφές που έμειναν αδιάθετες και δεν χρησιμοποιήθηκαν για λόγους ασφαλείας και αποφυγή μετάδοσης της ευλογιάς. Οι οδηγίες για την αποφυγή διασποράς της ευλογιάς δίνονται ανά νομό. Αυτό συνεπάγεται ότι η άδεια για επανεκκίνηση της κτηνοτροφικής μονάδας θα δοθεί στον εκάστοτε κτηνοτρόφο εφόσον ο νομός στον οποίο ανήκει δεν έχει καταγράψει κανένα κρούσμα για έξι μήνες. Παρόλο που τα εμβόλια για την ευλογιά των προβάτων είναι έτοιμα και προς χρήση η Ελλάδα δεν έχει προμηθευτεί κανένα. «Αν δεν φέρουν τα εμβόλια σήμερα, ο πρωτογενής τομέας έχει καταστραφεί» ΧΒ.Γ, νέος γεωργός και κτηνοτρόφος, Διδυμότειχο, Έβρου
Ο πρωτογενής τομέας έχει πληγεί σε όλη την Ευρώπη, η ελληνική κυβέρνηση παρ’ όλες τις αντιδράσεις και τις διαμαρτυρίες των αγροτών και των κτηνοτρόφων πρωτοστάτησε στην συμφωνία Mercosur που βάζει μια ταφόπλακα στον γεωκτηνοτροφικό τομέα υποκύπτοντας στα πολυεθνικά συμφέροντα με κυνισμό.
Υπάρχει βέβαια και το ζωντανό παράδειγμα του αγώνα των Γάλλων αγροτών ασκώντας πίεση στη κυβέρνηση και πετυχαίνοντας μη ένταξη στη συμφωνία Mercosur. Οι αγρότες στα μπλόκα όλων των νομών διεκδίκησαν να ζήσουν με αξιοπρέπεια. Μόνο δίκαιος είναι ο αγώνας των αγροτών και θα τον κερδίσουν στο δρόμο με τη στήριξη των εργαζομένων αγωνιώντας για το μέλλον όλων μας.
Υποβολή απάντησης