Του Αλέξη Λιοσάτου
No Κings!
Στις 18 Οκτωβρίου πραγµατοποιήθηκε στις ΗΠΑ µια από τις µεγαλύτερες πανεθνικές διαδηλώσεις των τελευταίων δεκαετιών, µε 7-8 εκατ. διαδηλωτές και σε 2700 πόλεις και κωµοπόλεις σε όλη τη χώρα. Σικάγο και Νέα Υόρκη συγκέντρωσαν εκατοντάδες διαδηλωτές. Το κίνηµα αυτό βαφτίστηκε «NO KINGS» («∆ε γουστάρουµε βασιλιάδες» σε ελεύθερη µετάφραση), και στρέφεται ευθέως ενάντια στον Τραµπ.
Eίναι ένα «κεντρικό» και όχι «µονοθεµατικό» πολιτικό κίνηµα-συµµαχία, που θέτει κατά βάση στο επίκεντρο την πάλη ενάντια στον Τραµπ και τον αυταρχισµό του και ενώνει όλη την αντιπολίτευση από τους ∆ηµοκρατικούς µέχρι την επαναστατική Αριστερά, συσπειρώνοντας παράλληλα συνδικάτα, LGBT+ και µεταναστευτικές οργανώσεις, µη κυβερνητικές οργανώσεις κλπ. Παρά την (κάθε άλλο παρά «πούρα επαναστατική») σύνθεσή του, είναι ένα αριστερόστροφο κι ελπιδοφόρο κίνηµα, λαµβάνοντας υπόψη ότι α) πρόκειται για κίνηµα που επικεντρώνει τη δράση του στο «πεζοδρόµιο», που είναι ο µόνος τρόπος για την οποιαδήποτε θετική εξέλιξη προς όφελος της εργατικής τάξης και της νεολαίας στις ΗΠΑ, β) είναι ένα ταξικό κίνηµα, µε τους διαδηλωτές να είναι εργαζόµενοι, φτωχή νεολαία, µετανάστες, µε πολλούς από αυτούς να κατεβαίνουν σε διαδήλωση για πρώτη φορά στη ζωή τους, και γ) η επιτυχία των διαδηλώσεων ωθεί τόσο τους (µετριοπαθείς και φιλο-∆ηµοκρατικούς κατά βάση διοργανωτές) να δώσουν συνέχεια, όσο και τους αγωνιστές-τριες της βάσης να πυκνώσουν και να διευρύνουν επιτροπές και δικτυώσεις δράσης, ωθώντας την Αριστερά, τα συνδικάτα και την αριστερή πτέρυγα των ∆ηµοκρατικών να αναλάβουν δράση.
Οι ΗΠΑ βρίσκονται σε πολύπλευρη κοινωνική και πολιτική κρίση. Η πολιτική των ταξικών ανισοτήτων κλιµακώθηκε τα προηγούµενα χρόνια, όπως κι η ανεργία, η ακρίβεια, ο ρατσισµός και τα κέρδη των καπιταλιστικών κολοσσών: η ταξική ανισότητα σήµερα στις ΗΠΑ είναι η µεγαλύτερη των τουλάχιστον 60 τελευταίων χρόνων. Αυτή την πολιτική, όπως γράφαµε πέρυσι και αναµενόταν, ήρθε να κλιµακώσει ο Τραµπ. Στο εσωτερικό επιβάλλει πόλεµο στους φτωχούς και είναι ο καλύτερος υπηρέτης των πλουσίων, ενώ στο εξωτερικό αναζωπυρώνει πολεµικά µέτωπα και επιταχύνει το παγκόσµιο αιµατοκύλισµα του πλανήτη.
Στις ΗΠΑ ο Τραµπ προωθεί το πετσόκοµµα του δηµόσιου τοµέα και των ασφαλιστικών δικαιωµάτων, απολύει υπαλλήλους, δεν καταπολεµά την ακρίβεια αλλά το …περιβάλλον, χειραγωγεί τη ∆ικαιοσύνη και την καλεί σε διώξεις πολιτικών αντιπάλων, περικόπτει δαπάνες από την Υγεία, την Παιδεία και την Έρευνα ενώ επιστρατεύει ακραία αντιεπιστηµονικές απόψεις και τη χιτλερική Ευγονική. Συγκεντρώνει υπερεξουσίες και λειτουργεί αντιδηµοκρατικά κι απαξιωτικά για τους θεσµούς την ώρα που βαρύνεται µε σκάνδαλα και διαφθορά. Καταργεί τα επιδόµατα σίτισης για τους πολύ φτωχούς, την ίδια ώρα που ο ίδιος και εν γένει η κυβερνητική συµµορία δισεκατοµµυριούχων τρώνε σε εστιατόρια γεύµατα εκατοµµυρίων δολαρίων. Φοροαπαλλάσσει τους πλούσιους, αυξάνει τις στρατιωτικές δαπάνες συνεχώς, έχει εξαπολύσει φασιστικής έµπνευσης πογκρόµ κατά µεταναστών που ζουν νόµιµα και για χρόνια στις ΗΠΑ και τους απελαύνει, καταστέλλει τους διαδηλωτές, µε την Αστυνοµία και τους φασίστες να ξεσαλώνουν. Μετανάστες ξυλοκοπούνται, λεηλατούνται, εξευτελίζονται µέσα στα σπίτια τους και ενίοτε δολοφονούνται. Κινητοποιεί τον στρατό στους δρόµους για να τροµάξει ακόµα περισσότερο την κοινωνία. Και ως κερασάκι στην τούρτα παρεµβαίνει στον Λευκό Οίκο για να νιώσει λίγο περισσότερο ως …Ρωµαίος αυτοκράτορας. Θα έλεγε κανείς ότι το “No Kings” έχει πετύχει ως τίτλος.
«Έξω» οι ΗΠΑ µαζί µε το Ισραήλ εξαφανίζουν τους Παλαιστίνιους, άνοιξαν πόλεµο στο Ιράν, κλιµάκωσαν τις δολοφονίες τους στην Υεµένη κ.α., προωθούν τη διχοτόµηση της Ουκρανίας κι ετοιµάζουν επέµβαση στη Βενεζουέλα. Στο φόντο όλων αυτών βρίσκεται ο αδυσώπητος εµπορικός ανταγωνισµός µε την Κίνα, που ιστορική προοπτική έχει να µετατραπεί σε στρατιωτικό, όπως παραδέχεται ακόµα και το επιτελείο του Τραµπ. Συνολικά ο Τραµπ στη δεύτερη θητεία του αποτελεί µια ακραία εκδοχή ακόµα και του ιδίου, και όπως έχουµε εξηγήσει και «προβλέψει» ήταν αναµενόµενο: ο Τραµπ είναι σύµπτωµα της παρακµάζουσας πορείας των ΗΠΑ σε σχέση µε την Κίνα, που αδυνατεί να αντιµετωπίσει εµπορικά όπως έδειξε και η δασµολογική κόντρα της τελευταίας χρονιάς … και «ό,τι δε λύνεται κόβεται»: είναι δεδοµένο ότι η εξωτερική πολιτική των ΗΠΑ θα γίνει ακόµα πιο δολοφονική, αν δεν ανατραπεί δραµατικά κι από τα κάτω (όχι µόνο ο Τραµπ αλλά και) ο πολιτικός συσχετισµός υπέρ των εργαζοµένων και των φτωχών µέσα από τους αγώνες τους.
Εξ’ ου και το κίνηµα είναι εξίσου πλούσιο ως προς τη σύνθεση και τη συνθηµατολογία του: κάθε λογής εκµεταλλευόµενοι και καταπιεσµένοι, ανακατεµένοι µε πλακάτ για µετανάστες, LGBT, µεξικάνικες και παλαιστινιακές σηµαίες, πανό σωµατείων, στολές και «καρνάβαλοι» που κοροϊδεύουν τον Τραµπ, συνθήµατα ενάντια στην καταστολή και τον αυταρχισµό, οµιλίες ενάντια στο κεφάλαιο, τον φασισµό και υπέρ της Παλαιστίνης, σε συνδυασµό µε τα «Η Αµερική δεν έχει βασιλιάδες και η εξουσία ανήκει στον λαό», «λαός ενωµένος ποτέ νικηµένος», «Έτσι είναι η δηµοκρατία!», «Να φύγει ο Ντόναλντ Τραµπ», «Ελευθερία, όχι τυραννία», «Εµείς είµαστε η δύναµη», «Όχι µίσος όχι φόβος» κ.ά.
Αξιοσηµείωτο είναι επίσης ότι το ξέσπασµα ενός τόσο µεγάλου αντικυβερνητικού κινήµατος σε λίγους µόλις µήνες δεν έχει προηγούµενο στις ΗΠΑ και πιθανότατα πρόκειται για τη µεγαλύτερη κινητοποίηση επί θητειών Τραµπ. Μάλιστα την πρώτη χρονιά της 2ης θητείας του Τραµπ έχουν πραγµατοποιηθεί πολύ περισσότερες διαδηλώσεις από ότι την πρώτη.
Πρώτη εµφάνιση του κινήµατος ήταν τον περασµένο Ιούνιο, µετά τις 18/10 όµως οι διοργανωτές του ανακοίνωσαν σε µια διαδικτυακή εκδήλωση µε 40.000 άτοµα ότι στόχος τους είναι να στέλνουν από εδώ και πέρα «εβδοµαδιαίες εκκλήσεις για µαζική δράση», ότι θα χτίσουν «ένα κίνηµα κατά του φασισµού» και να δηµιουργήσουν συνεργασίες µε τοπικές οργανώσεις ακτιβιστών σε όλη τη χώρα.
Μάλιστα οι διαδηλώσεις επεκτάθηκαν και εκτός συνόρων, µε συγκεντρώσεις αλληλεγγύης στο Λονδίνο, τη Ρώµη, το Βερολίνο και τη Μαδρίτη.
Προφανώς το στρατόπεδο Τραµπ επιχείρησε να σπιλώσει τους διαδηλωτές πριν και µετά τη διαδήλωση. Τους αποκάλεσε τρελους, τροµοκράτες που καλούν σε συγκεντρώσεις «µίσους κατά της Αµερικής», «µαρξιστές, ακροαριστερούς, σοσιαλιστές, αντίφα, αναρχικούς, πράκτορες του Σόρος και οπαδούς της Χαµάς». Προσπάθησε να προετοιµάσει κλίµα τροµοκρατίας στον κόσµο και καταστολής. Ωστόσο ο «πολλά βαρύς» Τραµπ αποδείχθηκε «γατάκι» όταν είδε τον όγκο των διαδηλωτών (δείγµα του φόβου του για τη δύναµη και τη δυναµική τους λέµε εµείς). Η αντίδρασή του ήταν υποτονική, αµήχανη και προδίδει φόβο. Κάτι ηλίθια ειρωνικά βιντεάκια στα σόσιαλ µίντια, δηλώσεις όπως «∆εν είµαι βασιλιάς», δεν υπήρξε ούτε δείγµα αστυνοµικής καταστολής ενώ και οι ναζί κρύφτηκαν στις τρύπες τους (µόνο σε µια πόλη προσπάθησαν να κάνουν αντιδιαδήλωση).
Επίσης προφανώς το κίνηµα δεν θα νικήσει «από µόνο του». Ξέρουµε πολύ καλά ότι το στηρίζουν «προοδευτικό» κεφάλαιο, ∆ηµοκρατικοί και αστικά ΜΜΕ, ξέρουµε πολύ καλά ότι επιχειρούν να το καπελώσουν, να το εξαργυρώσουν και να το εκτονώσουν οι ∆ηµοκρατικοί, ξέρουµε ότι δεν αρκούν συνθήµατα για τη «∆ηµοκρατία», αλλά βλέπουµε παράλληλα και τη δυναµική από τα κάτω: τα συνθήµατα µπορούν να ξεχειλωθούν, µπορεί να παρέµβει η επαναστατική και ριζοσπαστική Αριστερά που αποκτά στον δρόµο µεγάλα ακροατήρια και να «ξεχειλώσει» συνθήµατα, διαθέσεις πρακτικές και δυναµική. Το σηµαντικό είναι ότι ένα τεράστιο κοµµάτι της κοινωνίας σιχαίνεται τον φασίστα Τραµπ, πολλοί από αυτούς δεν διστάζουν και βγαίνουν στον δρόµο για να συγκρουστούν µαζί του, βλέποντας ότι δεν υπάρχει ο «εύκολος εκλογικός» δρόµος προσεχώς αλλά και ότι το καθεστώς απειλείται µε απολυταρχική εκτροπή. Η «βάση» της κοινωνίας πιέζει και παλεύει ενάντια στην ακρίβεια και τις περικοπές, για φιλεργατικές και φιλειρηνικές πολιτικές, για δηµοκρατία. Τα υπόλοιπα είναι δουλειά της Αριστεράς. Η ηγεσία των ∆ηµοκρατικών πιέζεται αφόρητα. ∆εν είναι µόνο η εκλογική επιβράβευση των υποψηφίων της «αριστερής πτέρυγάς τους» ή των Πρασίνων τα προηγούµενα χρόνια, ούτε ότι καταποντίστηκαν στις Προεδρικές εκλογές πέρυσι τιµωρούµενοι για τις αντεργατικές πολιτικές τους. Όποιος πολιτικός τους ευθυγραµµίζεται µε την ηγεσία και τη µετριοπαθή πολιτική της χάνει σε κύρος στα µάτια του κινήµατος. Στα προηγούµενα κινήµατα οι «∆ηµοκρατικοί» απείχαν και παρίσταναν τους «καθωσπρέπει» αστούς, χάνοντας αντί να κερδίζουν σε επιρροή, και τώρα αναγκάστηκαν να συρθούν παρά τη θέλησή τους.
Αριστερός δήµαρχος στη Νέα Υόρκη
Προς επιβεβαίωσης αυτής της ζήτησης από τα κάτω για πραγµατικά αριστερές πολιτικές και της διάθεσης σύγκρουσης µε τον Τραµπ, στον απόηχο των διαδηλώσεων προέκυψε και η νίκη του Ζοχράν Μαµντάνι στις δηµοτικές εκλογές της Ν.Υόρκης. Ο Μαµντάνι σάρωσε µε 50,4% έναντι 41,6% του «ανεξάρτητου» ∆ηµοκρατικού Κουόµο που στήριξε ακόµα και … ο Τραµπ, ενώ ο υποψήφιος του κόµµατος Τραµπ πήρε… 7,1%. Είναι πλέον ο νεότερος δήµαρχος της πόλης από το 1892, νικώντας στις εκλογές µε ρεκόρ συµµετοχής από το 1969 και υπερδιπλάσιους ανθρώπους να ψηφίζουν συγκριτικά µε τις εκλογές του 2021. Ο Μαµντάνι είναι µέλος των DSA και της αριστερής πτέρυγας των ∆ηµοκρατικών. Είναι µουσουλµάνος, µετανάστης ινδικής καταγωγής, γεννηµένος και µεγαλωµένος στην Αφρική, 34 χρονών, αγωνιστής και δηλωµένος σοσιαλιστής.
Πριν από 9 µήνες τα γκάλοπ του έδιναν ποσοστό …1% ως υποψηφίου των ∆ηµοκρατικών για να πάρει το χρίσµα του υποψηφίου ∆ηµάρχου. Τον πολέµησαν λυσσαλέα η Ηγεσία των ∆ηµοκρατικών, οι δισεκατοµµυριούχοι και τα ΜΜΕ. Τελικά σάρωσε εκλεχθείς µε 43% το περασµένο καλοκαίρι. Το φαβορί των ∆ηµοκρατικών Άντριου Κουόµο (που σάρωσε ο Μαµντάνι) είναι ένας διεφθαρµένος, δεξιός φιλοκαπιταλιστής πολιτικός, µε εκκρεµείς κατηγορίες για σεξουαλική παρενόχληση, που µετά την εσωκοµµατική ήττα του αποφάσισε να κατέβει υποψήφιος ενάντια στον Μαµντάνι και το ίδιο του το κόµµα.
Έπειτα από αυτό χτύπησε …καµπάνα κινδύνου σε όλη την αστική τάξη, µπροστά στο σοβαρό ενδεχόµενο να νικήσει ένας σοσιαλιστής στις επικείµενες εκλογές. Και πάλι έπιασαν δουλειά καπιταλιστές, ΜΜΕ, κυβερνητικά στελέχη. Ο Τραµπ χαρακτήρισε τον Μαµντάνι ψεύτη, ανίκανο και κοµµουνιστή και απαίτησε να µην ψηφιστεί, απειλώντας ότι «δεν θα του δώσει λεφτά να υλοποιήσει τις υποσχέσεις του». Βέβαια η Νέα Υόρκη δεν εξαρτά τη χρηµατοδότησή της από το κράτος, αντίθετα στηρίζει µε 150 δις δολάρια ετησίως το αµερικανικό κράτος και ο µόνος ψεύτης είναι ο Τραµπ. Τον Σεπτέµβριο ο νυν δήµαρχος (µέχρι τις εκλογές) και υποψήφιος εκ νέου για δήµαρχος (∆ηµοκρατικός κι αυτός) Έρικ Άνταµς αποσύρθηκε από την κούρσα για να στηρίξει το Κουόµο. Ο ίδιος ο Τραµπ στήριξε Κουόµο, καθώς και τµήµα των ∆ηµοκρατικών.
Ως προς το σύστηµα ο Μαµντάνι έδωσε τη µάχη σχεδόν µόνος του (αν και είχε κι αυτός µια τάση «στρογγυλέµατος» όσο πλησίαζαν οι εκλογές και στηρίχτηκε κι αυτός από κάποιους καπιταλιστές).
Είχε όµως µια ταξική και αντισυστηµική στάση κι ένα καθαρό φιλολαϊκό πρόγραµµα µε ξεκάθαρες αιχµές. Ο Μαµντάνι στήριξε τους µετανάστες κι εναντιώθηκε στις απελάσεις. Μίλησε ενάντια στο κράτος-απαρτχάιντ του Ισραήλ και υπέρ της Παλαιστίνης, κάνοντας µάλιστα απεργία πείνας για το θέµα. Είπε ότι ο Νετανιάχου πρέπει να συλληφθεί όταν πατήσει το πόδι του στη Νέα Υόρκη και κάλεσε για παγκόσµια Ιντιφάντα. Πήρε θέση υπέρ των δικαιωµάτων των γυναικών και των LGBT.
Στην πόλη των δισεκατοµµυριούχων, το κόστος ζωής και τα ενοίκια εκτινάχθηκαν (µόνο τον τελευταίο χρόνο 7% αύξηση), ενώ αυξάνονται οι Αµερικανοί που ζούνε µε λιγότερα από 1632 δολάρια τον µήνα και σιτίζονταν µέχρι πρόσφατα µε τα συσσίτια που έκοψε ο Τραµπ. Σε αυτά επικεντρώθηκε ο Μαµντάνι: υποσχέθηκε πάγωµα των ενοικίων, δωρεάν και καθολική ιατροφαρµακευτική περίθαλψη για όλα τα παιδιά και δωρεάν µετακινήσεις, κοινωνικά παντοπωλεία για να µειώσει τις τιµές των τροφίµων, δωρεάν βρεφονηπιακούς και παιδικούς σταθµούς, κατασκευή 200.000 νέων οικονοµικά προσιτών κατοικιών, κατώτατο µισθό 30 δολαρίων έως το 2030. Επίσης ότι θα χρηµατοδοτήσει το κόστος των εξαγγελιών του µε αύξηση της φορολογίας των πλουσίων (όσων βγάζουν πάνω από 1 εκατ. δολάρια ετησίως). Καταφέρθηκε τόσο ενάντια στους Ρεπουµπλικανούς όσο κι ενάντια στην Ηγεσία των ∆ηµοκρατικών.
Οι υποσχέσεις του λειτούργησαν σαν κόκκινο πανί για την πλουτοκρατία. Οι πλούσιοι χρηµατοδότησαν επισήµως µε 22 εκατ. δολάρια τους αντιπάλους του Μαµντάνι. Η καµπάνια τους βασίστηκε στη γυµνή συκοφαντία: παρουσίαζαν προεκλογικά τον Μαµντάνι ως τον άνθρωπο που ψηφίζουν και στηρίζουν οι εγκληµατίες, οι έµποροι ναρκωτικών και λευκής σαρκός. Παράλληλα υπήρξαν και απειλές κατά της ζωής του.
Ο Μαµντάνι τελικά κατάφερε να συσπειρώσει την εργατική τάξη, τους νέους και τις εθνικές µειονότητες αλλά και (παρά την αντισιωνιστική ρητορική του) την εβραϊκή κοινότητα της πόλης (!): τον Ιούλιο δηµοσκόπηση έδειχνε ότι 43% των Εβραίων Νεοϋορκέζων και το 67% των Εβραίων ψηφοφόρων κάτω των 44 ετών θα ψηφίσουν Μαµντάνι. Αυτό το πρόγραµµα, σε συνδυασµό µε τον πόλεµο που έφαγε ο Μαµντάνι εκ των έσω και από έξω προκάλεσε ένα τεράστιο από τα κάτω κίνηµα υποστήριξης, δηµιουργώντας ένα δίκτυο υποστηρικτών-ακτιβιστών που χωρίς πόρους διεξήγαγαν µια ενθουσιώδη καµπάνια στους δρόµους, ‘πόρτα-πόρτα’ και στο διαδίκτυο. Κι έτσι προέκυψε µια από τις όχι συχνές καταστάσεις στην ιστορία, να νικάει εκλογικά το κίνηµα και η Αριστερά, και όχι το κεφάλαιο.
Χωρίς να έχουµε αυταπάτες για το αν θα εφαρµόσει τον …σοσιαλισµό ο Μαµντάνι από τα πάνω και δη σε µια µόνο… πόλη, πρόκειται για µια νίκη των από κάτω και της Αριστεράς. Το ευκταίο είναι η αντικαπιταλιστική Αριστερά να κλιµακώσει τη δράση της στον δρόµο το επόµενο διάστηµα και να βοηθήσει την εργατική τάξη να οργανωθεί και να παλέψει ενάντια στο κατεστηµένο, «βοηθώντας» τον Μαµντάνι να µείνει στο πλευρό των ψηφοφόρων του και εµποδίζοντάς τον να …λοξοδροµήσει.
Παρακάτω παραθέτουµε κάποια αποσπάσµατα από την οµιλία του Μαµντάνι τη βραδιά της νίκης:
«Από όσο µπορούµε να θυµηθούµε, οι πλούσιοι και οι ισχυροί λένε στους εργαζόµενους της Νέας Υόρκης ότι η εξουσία δεν ανήκει στα χέρια τους. ∆άχτυλα µε µώλωπες από το σήκωµα κιβωτίων στο πάτωµα της αποθήκης, παλάµες µε κάλλους από το τιµόνι του ποδηλάτου διανοµής, αρθρώσεις µε ουλές από εγκαύµατα στην κουζίνα: Αυτά δεν είναι χέρια που τους επιτρέπεται να κρατούν την εξουσία. Και όµως, … παρά τις αντιξοότητες, το καταφέραµε. Το µέλλον είναι στα χέρια µας. …
Ευχαριστώ όλους εκείνους … τους ιδιοκτήτες µπακάλικων από την Υεµένη και τις Μεξικάνες γιαγιάδες. Τους ταξιτζήδες από τη Σενεγάλη και τις νοσοκόµες από το Ουζµπεκιστάν. Τους µάγειρες από το Τρινιντάντ και τις θείτσες από την Αιθιοπία…
Θα προσλάβουµε χιλιάδες επιπλέον δασκάλους. Θα µειώσουµε τη σπατάλη από µια διογκωµένη γραφειοκρατία. Θα εργαστούµε ακούραστα για να ξαναλάµψουν τα φώτα στους διαδρόµους των συγκροτηµάτων της NYCHA, όπου εδώ και καιρό τρεµοπαίζουν. Θα φροντίσουµε άµεσα την κρίση της ψυχικής υγείας και την κρίση των αστέγων. …Όπως έχει συµβεί πολλές φορές, η τάξη των δισεκατοµµυριούχων προσπάθησε να πείσει όσους βγάζουν 30 δολάρια την ώρα ότι οι εχθροί τους είναι εκείνοι που βγάζουν 20 δολάρια την ώρα… Θα λογοδοτήσουν οι κακοί ιδιοκτήτες ακινήτων…Θα σταθούµε στο πλευρό των συνδικάτων και θα επεκτείνουµε την προστασία των εργαζοµένων … Έτσι δεν θα σταµατήσουµε µόνο τον Τραµπ, αλλά και τον επόµενο…. Η Νέα Υόρκη θα παραµείνει µια πόλη µεταναστών: µια πόλη χτισµένη από µετανάστες, που λειτουργεί χάρη στους µετανάστες και, από απόψε, ηγείται από έναν µετανάστη…»
Υποβολή απάντησης