Του Κώστα Δικαίου
Στις 20 Νοεµβρίου ο Τράµπ παρουσίασε ένα σχέδιο «ειρήνης» µε την µορφή τελεσιγράφου το οποίο απαίτησε να έχει γίνει αποδεχτό από την Ουκρανία µέχρι τις 27 Νοεµβρίου. Το σχέδιο 28 σηµείων έκανε αρκετές παραχωρήσεις στην Ρωσία. Η Κριµαία, το Λουγκάνσκ και το Ντονέτσκ επρόκειτο να αναγνωριστούν ως de facto ρωσικά και να αποσυρθούν από αυτά οι Ουκρανοί, ενώ η Χερσώνα και η Ζαπορίζια να παγώσουν κατά µήκος της γραµµής επαφής. Η Ουκρανία θα δεσµευόταν ότι δεν θα µπει στο ΝΑΤΟ και δεν θα υπάρξουν στρατεύµατα της ∆ύσης στο έδαφός της. Σε αντάλλαγµα η Ουκρανία θα λάµβανε εγγυήσεις για την ασφάλειά της σε επίπεδο άρθρου 5 του ΝΑΤΟ (επέµβασή του σε περίπτωση επίθεσης από την Ρωσία) και ένα πακέτο µέτρων για την ανοικοδόµησή της.
Ο Ζελένσκι δήλωσε ότι η Ουκρανία αντιµετωπίζει «µία από τις πιο δύσκολες στιγµές της ιστορίας της» και την επιλογή «να χάσει έναν σηµαντικό εταίρο (τις ΗΠΑ) ή την αξιοπρέπεια της» και δήλωσε στους ευρωπαίους ότι «η Ουκρανία είναι η µόνη ασπίδα που χωρίζει την άνετη ευρωπαϊκή ζωή από τα σχέδια του Πούτιν». Βέβαια η Ουκρανία έχει χάσει την αξιοπρέπειά της από τότε που η άρχουσα τάξη της συµµάχησε µε τους φασίστες και τους δυτικούς ιµπεριαλιστές -υποτίθεται για να αντιµετωπίσει τους Ρώσους- αντί να παραχωρήσει αυτονοµία στην ρωσική µειονότητα και οι ευρωπαϊκοί λαοί κινδυνεύουν να µετατραπούν σε κρέας για τα κανόνια στον άδικο ιµπεριαλιστικό και από τις δυο πλευρές πόλεµο στην Ουκρανία, εποµένως τα ζητήµατα που κάνουν δύσκολο το σταµάτηµα της σύγκρουσης δεν είναι τα διλλήµατα του Ζελένσκι αλλά το γεγονός ότι ο πόλεµος στην Ουκρανία συµπυκνώνει το σύνολο των ενδοιµπεριαλιστικών ανταγωνισµών σε µια περίοδο κρίσης και υπονόµευσης της κυριαρχίας του ∆υτικού ιµπεριαλισµού στον πλανήτη.
Κριτική
Μέσα σε λίγες µέρες το σχέδιο δέχτηκε σφοδρή κριτική τόσο από το εσωτερικό των ΗΠΑ -ο ειδικός απεσταλµένος του Τραµπ Στιβ Γουίτκοφ κατηγορήθηκε για τις υπέρµετρα φιλικές συζητήσεις του µε τους Ρώσους και ο υπουργός εξωτερικών Ρούµπιο δήλωσε ότι το σχέδιο δεν εκφράζει θέσεις των ΗΠΑ αλλά είναι αφετηρία για συνοµιλίες που περιέχει «κατάλογο ρωσικών επιθυµιών»!! – όσο και από τους ευρωπαίους ιµπεριαλιστές οι οποίοι και πάλι αγνοήθηκαν από τους ατλαντικούς εταίρους τους. Μετά από συζητήσεις στην Γενεύη και την Φλόριντα µεταξύ ΗΠΑ και Ουκρανίας το σχέδιο µετατράπηκε από σχέδιο «συνθηκολόγησης της Ουκρανίας» σε «υλικό για συζήτηση» 19 σηµείων τα οποία δεν ήταν δυνατόν να γίνουν αποδεκτά από τους Ρώσους, τινάζοντας στον αέρα το σχέδιο Τραµπ τουλάχιστον προς το παρόν.
Η διαίρεση των αστικών επιτελείων στις ΗΠΑ είναι η πρώτη αιτία αυτών των αντιφατικών κινήσεων. Ένα κοµµάτι (στο οποίο κλείνει περισσότερο ο Τραµπ) θα προτιµούσε την άσκηση µεγαλύτερης πίεσης στην Κίνα(Ταιβάν, δασµοί, εµπορικοί πόλεµοι, ανταγωνισµός στην τεχνολογία και τους εµπορικούς δρόµους) και προσπάθεια ανατροπής της στρατηγικής συνεργασίας Κίνας -Ρωσίας, θεωρώντας µάλιστα ότι η παρακµασµένη Ευρώπη έχει πλέον µια δευτερεύουσα σηµασία για τις ανάγκες του αµερικάνικου ιµπεριαλισµού. Αυτό δεν σηµαίνει ότι εγκαταλείπουν το ΝΑΤΟ, αλλά ότι φορτώνουν το κόστος λειτουργίας του στους ευρωπαίους ιµπεριαλιστές (αύξηση δαπανών στο 5%) την ίδια στιγµή που δεν επιδιώκουν γενικευµένα µέτωπα σύγκρουσης σε Ουκρανία ή στην Μέση Ανατολή (την οποία έχουν αναθέσει στην Ισραηλινή κυριαρχία και επιθετικότητα). Ταυτόχρονα αναβαθµίζοντας το δόγµα Μονρόε επιδιώκουν τον απόλυτο έλεγχο στην αµερικανική ήπειρο. Όπως αναφέρει η νέα «Στρατηγική Εθνικής Άµυνας» των ΗΠΑ στην εποχή Τραµπ 2.0. «Οι µέρες που οι ΗΠΑ στήριζαν ολόκληρη την παγκόσµια τάξη σαν Άτλαντας έχουν τελειώσει».
Το άλλο κοµµάτι συνεχίζει να βλέπει τον ∆υτικό κόσµο των G7 υπό την ηγεσία των ΗΠΑ σαν άξονα για την επίθεση ενάντια στους ιµπεριαλισµούς που αµφισβητούν την κυριαρχία της ∆ύσης.
Και τα δυο κοµµάτια συµφωνούν ότι η επιβολή της κυριαρχίας των ΗΠΑ θα γίνει µε τα όπλα αλλά διαφωνούν στις συµµαχίες και το κέντρο βάρους της επίθεσης.
Αντιφατικές κινήσεις
Ωστόσο αυτό µεταφράζεται σε αντιφατικές κινήσεις όπως τα αλλοπρόσαλλα και χωρίς µέλλον «ειρηνευτικά» σχέδια του Τραµπ για την Ουκρανία και την Γάζα (µαζί µε τις υποτιθέµενες συµφωνίες ειρήνης στο Κογκό, την Ταϊλάνδη- Καµπότζη, Ινδία- Πακιστάν, Αρµενία -Αζερµπαϊτζάν) την ίδια στιγµή που βοµβαρδίζει το Ιράν και απειλεί να κτυπήσει Βενεζουέλα, Κολοµβία, Σοµαλία και Νιγηρία.
Με τον πόλεµο στην Ευρώπη οι ΗΠΑ έχουν καταφέρει πολλά όπως την πλήρη ευθυγράµµιση των Ευρωπαίων- µετά την καταστροφή του άξονα Γερµανίας -Ρωσίας σε ότι αφορά τους ενεργειακούς πόρους και όχι µόνο, την ένταξη Σουηδίας -Φιλανδίας στο ΝΑΤΟ για τον έλεγχο της Αρκτικής, την δοκιµή πολεµικών όπλων και συστηµάτων, την αποµάκρυνση της Ρωσίας από πεδία που κυριαρχούσε (Καύκασο -Αρµένια, Κεντρική Ασία- Καζακστάν, Συρία ) λόγω των προτεραιοτήτων του ουκρανικού µετώπου, την πλήρη καθυπόταξη του καθεστώτος του Κίεβου (συµφωνίες για ορυκτό πλούτο και ανοικοδόµηση) το οποίο παρά το γεγονός ότι η Ευρώπη πληρώνει σε µεγάλο βαθµό τον πόλεµο, ουσιαστικά εξαρτάται από τις ΗΠΑ (πληροφορίες για κτυπήµατα ακριβείας και όπλα).
Ωστόσο η κατάσταση στην Ουκρανία είναι εξαιρετικά δύσκολη και απαιτεί όλο και περισσότερο κόστος. Η καταστροφή των ενεργειακών υποδοµών από τους ρωσικούς βοµβαρδισµούς, η αδυναµία εξεύρεσης ανθρώπινου δυναµικού για τα µέτωπα (λιποταξίες αλλά και µικρό µέγεθος πληθυσµού σε σχέση µε την Ρωσία), η διάλυση της οικονοµίας που απαιτεί όλο και περισσότερα επώδυνα δάνεια από ∆ΝΤ και άλλους «συµµάχους» στην δύση και βέβαια η εντεινόµενη διαφθορά του κυβερνητικού επιτελείου (αποτελούµενο κατά κύριο λόγο από φασίστες) που πλουτίζει από την καταλήστευση των πόρων από τα δάνεια και την εργασία του ουκρανικού λαού, έχουν οδηγήσει σε µια κατάσταση που είναι δύσκολο να προσδιορίσει κανείς µέχρι πότε το ουκρανικό µέτωπο θα παραµείνει αρραγές και συγκροτηµένο εκτός εάν επέµβει το ΝΑΤΟ (σε αυτήν την κατεύθυνση προβοκάρει η Ουκρανία πχ αιτήµατα για χρήση Τόµαχωκ βαθιά µέσα στην Ρωσία, επιθέσεις σε δεξαµενόπλοια του σκιώδους στόλου της Ρωσίας στην Μαύρη θάλασσα µε αποτέλεσµα την διατάραξη της ναυσιπλοΐας από την οποία εξαρτάται Ρουµανία, Βουλγαρία και Τουρκία, επίθεση στον αγωγό πετρελαίου CPC του Καζακστάν).
Αυτό σηµαίνει ότι ενισχύονται οι φωνές στις ΗΠΑ που ζητούν µια διευθέτηση στο µέτωπο ώστε να συντηρηθούν τα µέχρι τώρα κεκτηµένα στην κατεύθυνση µιας µελλοντικής ανασυγκρότησης και ίσως επαναφοράς του µετώπου. Είναι χαρακτηριστικό ότι Γουίτκοφ (επιχειρηµατίας φίλος του Τραµπ) και Ντµίτριεφ (επικεφαλής του κρατικού επενδυτικού ταµείου της Ρωσίας και διαπραγµατευτής που έχει επιλέξει ο ίδιος ο Βλαντίµιρ Πούτιν), έχουν ήδη σχεδιάσει µια στρατηγική για να βγάλουν την οικονοµία της Ρωσίας, αξίας 2 τρισεκατοµµυρίων δολαρίων, από την αποµόνωση, µε τις αµερικανικές επιχειρήσεις να έχουν προτεραιότητα έναντι των ευρωπαϊκών ανταγωνιστών τους. Ακόµα έχουν συζητήσει την αξιοποίηση των ρωσικών περιουσιακών στοιχείων που έχουν δεσµευθεί στην ∆ύση και ειδικά στην Ευρώπη (Βέλγιο) , για επενδυτικά έργα µεταξύ ΗΠΑ και Ρωσίας και για την ανοικοδόµηση της Ουκρανίας υπό την ηγεσία των ΗΠΑ. ∆εν είναι τυχαίο ότι το τελευταίο σκάνδαλο διαφθοράς στην Ουκρανία ενέπλεξε τον προσωπάρχη του Ζελενσκι, Αντρίι Γερµάκ, ο οποίος υπήρξε ο σκληρότερος διαπραγµατευτής της Ουκρανίας στις ειρηνευτικές συνοµιλίες, υπονοµεύοντας την θέση του ίδιου του προέδρου. Οι υποτιθέµενες υπηρεσίες ενάντια στην διαφθορά στην Ουκρανία ελέγχονται από την ∆ύση και άρα αξιοποίησαν το σκάνδαλο για να ασκήσουν πιέσεις στο ουκρανικό καθεστώς ακόµα και στον ίδιο τον Ζελενσκι που απειλείται µε αντικατάσταση.
Φωνές κλιµάκωσης
∆εν σταµατάνε όµως και οι φωνές της κλιµάκωσης. Η World Street Journal ζητάει ανοχή στην διαφθορά γιατί τα στρατηγικά συµφέροντα των ΗΠΑ απαιτούν την στήριξη του καθεστώτος, και ο Τραµπ απαιτεί από την Ευρώπη την πλήρη διακοπή της προµήθειας φυσικού αερίου και πετρελαίου, επιβάλει δευτερογενείς κυρώσεις σε όσες εταιρείες συναλλάσσονται µε τις ρωσικές Rosneft και Lukoil και επιβάλει δασµούς στις χώρες που αποτελούν τον κύριο αγοραστή ρωσικών ενεργειακών πόρων µε στόχο Ινδία και Κίνα. Η Ελλάδα συµµετέχει στον αποκλεισµό της Ρωσίας µε την υπογραφή- παρουσία Γκιλφοιλ- µνηµονίου προµήθειας αµερικάνικου LNG(φυσικό αέριο) στην Ουκρανία µέσω του λεγόµενου κάθετου διαδρόµου.
Οι ευρωπαίοι ιµπεριαλιστές γέρνουν προς την πλευρά της κλιµάκωσης δεδοµένου ότι έτσι και αλλιώς θα είναι ο µεγάλος χαµένος της σύγκρουσης. Αφού χρηµατοδότησαν τον πόλεµο (και τώρα οι ΗΠΑ βάζουν χέρι και στα δεσµευµένα ρωσικά περιουσιακά στοιχεία στα οποία πόνταραν οι Ευρωπαίοι), πλήρωσαν ακριβά το αµερικανικό LNG υπονοµεύοντας την βιοµηχανία τους, µετέτρεψαν µέρος αυτής της βιοµηχανίας σε εργοστάσια πολεµικά, µείωσαν τις κοινωνικές δαπάνες αλλά και τις δαπάνες για την λεγόµενη πράσινη ανάπτυξη προς όφελος των πολεµικών δαπανών, δεν µπορούν παρά να επιδιώξουν την παράταση του πολέµου αξιοποιώντας την µάλιστα για τον αποπροσανατολισµό των µαζών από τα πραγµατικά προβλήµατα. Οι Ευρωπαίοι ιµπεριαλιστές αντιµετώπισαν την Ρωσία σαν χώρα εκµετάλλευσης αποικιακού τύπου και η απάντησή τους στις διεκδικήσεις της ήταν η µόνη που γνωρίζουν ιστορικά, βίαιη επιβολή. Αλλά δεν µπορούν να το πράξουν µόνοι τους και οι ΗΠΑ είναι διηρηµένες ως προς την αντιµετώπιση της Ρωσίας σε σχέση µε τις αντικειµενικές τους δυνατότητες. Αυτή η επιλογή τους µαζί µε την υποβάθµισή τους στην παγκόσµια οικονοµία είναι οι αιτίες του ευρωπαϊκού αδιεξόδου. Η συνύπαρξη υψηλού πληθωρισµού, χαµηλής ανάπτυξης και αυξηµένων αµυντικών δαπανών δηµιουργεί ένα εκρηκτικό µείγµα για την κοινωνική συνοχή των κρατών-µελών το οποίο η ακροδεξιά εκµεταλλεύεται.
Τώρα ο Πιστοριους διατείνεται ότι το καλοκαίρι που πέρασε «ίσως ήταν το τελευταίο ειρηνικό για την Ευρώπη”, ο Μερτς παρακαλεί τους Ουκρανούς να µην λιποτακτούν και να µείνουν να πολεµήσουν, ο Μακρόν ετοιµάζει τους «προθύµους» να στείλουν στρατεύµατα και ο ∆ένδιας θέλει να εθιστούµε στα φέρετρα µε σηµαία επάνω!!
Η Ρωσία αξιοποίησε το στρατηγικό της βάθος ώστε να αντιµετωπίσει την εξοπλισµένη από την ∆ύση Ουκρανία και τις κυρώσεις της ∆ύσης σε ένα πόλεµο φθοράς. Ανέπτυξε πολεµική βιοµηχανία (6% του ΑΕΠ για την άµυνα και 40% του προϋπολογισµού), δήµευσε δυτικές εταιρίες που έφυγαν και ανέπτυξε βιοµηχανίες για την παραγωγή υλικών εγχώρια αποφεύγοντας την ∆υτική εξάρτηση, ενδυνάµωσε τις σχέσεις µε Κίνα και Ινδία ώστε να διατηρήσει τις εξαγωγές πρώτων υλών και να τροφοδοτήσει την ανάπτυξη. Με αυτόν τον τρόπο πέτυχε ρυθµούς ανάπτυξης 4% αν και σήµερα βρίσκεται µάλλον σε τεχνική στασιµότητα, ενώ έχουν µειωθεί δαπάνες για υγειά, σχολεία, χωρίς όµως να διαφαίνεται µια αποσταθεροποίηση του καθεστώτος. Οι έστω και αργές επιτυχίες στο µέτωπο καθιστούν πολύ δύσκολη την επίτευξη µιας συµφωνίας που δεν θα περιλαµβάνει όλα όσα αργά ή γρήγορα θα επιτύχουν τα στρατεύµατά της στην πράξη. Ακόµα και το σχέδιο των 28 σηµείων δεν θα µπορούσε να γίνει αποδεκτό (πχ ζητάει de jure αναγνώριση των τεσσάρων επαρχιών και όχι de facto όπως λέει το σχέδιο Τράµπ). Επίσης η νοµιµότητα του ουκρανικού καθεστώτος να υπογράψει µια µακροχρόνια ειρήνη αµφισβητείται έντονα από την Ρωσία.
Η Κίνα- λόγω των δυτικών κυρώσεων -έχει συνάψει συµφωνίες µε την Ρωσία που έχουν αυξήσει την εξάρτηση της τελευταίας από τις κινέζικες βιοµηχανίες και τεχνολογίες, έχει αναπτύξει αµυντικές συµφωνίες που θα την ενισχύσουν σε περίπτωση πολεµικής σύγκρουσης στην Ταιβάν και η εµπλοκή της ∆ύσης στην Ουκρανία καθιστά τους δυτικούς ιµπεριαλιστές αδύναµους να ανοίξουν ακόµα ένα µέτωπο στον Ειρηνικό. Εποµένως κάθε άλλο παρά βιάζονται να κλείσει ο πόλεµος στην Ουκρανία.
Παρόλα αυτά το µπαλάκι για την «ειρήνη» στην Ουκρανία βρίσκεται στις ΗΠΑ. Θα επιβάλουν στην Ευρώπη και την Ουκρανία µια ανακωχή κάνοντας ένα βήµα πίσω (πράγµα που θα φανεί πιθανά σαν νίκη της Ρωσίας) ή θα επιλέξουν µια φυγή προς τα µπρος φέρνοντας την ανθρωπότητα στα πρόθυρα ενός γενικευµένου πολέµου;
Υποβολή απάντησης