Στις 22/9/2026 έφυγε από τη ζωή στα 71 του ο σ. Παναγιώτης Λίλλης, μετά από μάχη 2 χρόνων με την επάρατη νόσο. Το ιστορικό στέλεχος της επαναστατικής Αριστεράς οργανώθηκε και «σμιλεύτηκε» στην επαναστατική Αριστερά τη δεκαετία του ’70 (στον μαοϊκό χώρο), στα «καυτά» ταξικά πρώτα χρόνια της μεταπολίτευσης. Τη δεκαετία του ’80 οργανώθηκε στον τροτσκισμό (όπου παρέμεινε μέχρι το τέλος) και στην Οργάνωση Σοσιαλιστική Επανάσταση. Το 1993 «πέρασε» στην Σοσιαλιστική Εργατική Παρέμβαση, το
2001 υπήρξε ιδρυτικό μέλος της ΔΕΑ, ενώ τα τελευταία χρόνια της ζωής του δούλεψε πολιτικά με την ΟΚΔΕ-Σπάρτακος.
Πάντα παρών στις μεγάλες και μικρές ταξικές και κινηματικές μάχες, στο επίκεντρο των αγώνων, των προσπαθειών και των προβληματισμών του υπήρξε για δεκαετίες το πώς θα χτιστεί μαζική επαναστατική οργάνωση. Πώς θα εφαρμοστεί στις μέρες μας το Ενιαίο Μέτωπο και πώς θα απαντηθεί το ζήτημα της ενότητας των αριστερών και κινηματικών δυνάμεων στη δράση, πώς θα ενισχυθούν μέσα από αυτή την ενότητα οι επαναστάτες. Στο ποια είναι η κατάσταση της εργατικής τάξης, η δυναμική του εργατικού κινήματος,
στο πώς θα συνδεθεί η Επαναστατική Αριστερά (Επ.Α.) μαζί της. Υπέρμαχος πάντα της άποψης ότι στο επίκεντρο της προσοχής της Επ.Α. πρέπει να βρίσκεται το εργατικό κίνημα και όχι «τα κινήματα» γενικώς, υπέρμαχος της προσπάθειας να συνδεθούν όλα τα άλλα κινήματα με το εργατικό κίνημα για να αποκτήσουν επαναστατική δυναμική. Ένας σ. που έδινε έμφαση στη δράση και όχι στη θεωρία, στεκόταν με την Αριστερά της δράσης και όχι των λογιών και των «μεγάλων αναλύσεων». Έδινε έμφαση στο «τι να κάνουμε»
ως Επ.Α. γενικώς αλλά και ειδικώς ως οργάνωση με βάση τις δυνάμεις μας. Υπέρμαχος των μετρήσιμων στόχων, των απολογισμών, της μέγιστης κατανομής των καθηκόντων ενάντια στον υπερσυγκεντρωτισμό, της μάξιμουμ εμπλοκής συντρόφων-φισσών στην κομματική και πολιτική δουλειά.
Ταπεινός, πολέμιος της αλαζονείας και της αιθεροβάμονος στάσης διαφόρων «επαναστατικών ηγεσιών» που τις οδηγούσε να αποκόπτονται από την πρωτοπορία της εργατικής τάξης, υποστήριζε ότι πρέπει να υπάρχει συνέπεια μεταξύ θεωρίας και δράσης και όχι «σοβαρές αναλύσεις» χωρίς αναλόγως σοβαρή δράση και παρουσία στο κίνημα. Κατά τη γνώμη του, οι επαναστάτες έπρεπε να είναι σε κάθε μάχη των καταπιεσμένων, να είναι ταπεινοί, να αφιερώνουν πολύ περισσότερες ώρες στο κίνημα από τον μέσο όρο των
αγωνιστών-τριών, «να πηγαίνουν πρώτοι και να φεύγουν τελευταίοι στη διαδήλωση», να μελετούν ιστορία και θεωρία, «να βασανίζουν το μυαλό τους» επαγγελματικά σε ζητήματα στρατηγικής και τακτικής. Επέμενε ακατάπαυστα για να περάσει στα μέλη των επαναστατικών οργανώσεων το πνεύμα «συγκεκριμένη ανάλυση, συγκεκριμένα καθήκοντα, συγκεκριμένη πρόταση για δράση, συγκεκριμένα τι μπορούμε να κάνουμε».
Στο κέντρο της σκέψης του βρισκόταν το πώς θα βοηθηθούν τα νέα μέλη των επαναστατικών οργανώσεων να στελεχοποιηθούν, να επιμορφωθούν, να μυηθούν βαθιά στον
επαναστατικό μαρξισμό (και όχι απλά στη δείνα ή τάδε οργάνωση) και να γίνουν στελέχη με ανεξάρτητη σκέψη. Τον ενδιέφερε η παρακαταθήκη που θα αφήσει στη νέα γενιά. Ενάντια στην …καθιερωμένη «επαναστατική ανυπομονησία», θύμιζε πάντα ότι «πρόκειται για μαραθώνιο, όχι για 100άρι». Επέδειξε μεγάλο πολιτικό και θεωρητικό έργο. Με ανάλυση, δουλειά σε ζητήματα επαναστατικής στρατηγικής και τακτικής, αποδόμηση ιδεολογημάτων της άρχουσας τάξης, σοβαρή αντιεθνικιστική, αντιρατσιστική και αντιφασιστική μελέτη και σημαντική συμβολή στη δημιουργία, οικοδόμηση και «τεχνογνωσία» της Κίνησης Απελάστε τον Ρατσισμό. Με προσπάθεια να καλλιεργεί στους νέους συντρόφους και συντρόφισσες την κριτική σκέψη ενάντια στις «ηγεσίες» και τους «διανοούμενους». Πάνω από όλα για τον Πανάγο ήταν το συμφέρον της εργατικής τάξης, μετά ήταν το συμφέρον της Επ.Α. γενικώς, μετά το συμφέρον της εκάστοτε οργάνωσης που ανήκε και μετά το συμφέρον της ηγεσίας της οργάνωσης, στην οποία ηγεσία ανήκε ο ίδιος… Αν έλεγες τον ίδιο ωστόσο διανοούμενο θα τον πρόσβαλλες, κι ας ήταν από τους σπουδαιότερους τέτοιους εν ζωή στην Αριστερά γενικώς.
Εν ολίγοις, ένας πολιτικός, οργανωτικός και ηθικός θησαυρός. Κι ένα πραγματικό πρότυπο για τους νέους συντρόφους-φισσες. Ταπεινός, δεν ήταν δήθεν, μοίραζε απλόχερα τις γνώσεις του. Πάντα προσιτός και γελαστός, πάντα διαθέσιμος να απαντάει στους νέους συντρόφους-φισσες. Με απλή γλώσσα, με μόνιμη ανησυχία στο πώς θα γίνει να μας καταλαβαίνει η εργατική τάξη. Ένας άνθρωπος με χιούμορ και ευρυμάθεια, μια κινητή εγκυκλοπαίδεια που διατηρούσε οργανωμένες σημειώσεις από κάθε ένα από τα χιλιάδες βιβλία που είχε μελετήσει ξανά και ξανά. Κι ένας άνθρωπος που κατ’ επιλογή του έζησε πολύ λιτά και ως (πολύ) φτωχός ακόμα και τα «καλά χρόνια», ένα πρότυπο επαγγελματία επαναστάτη που ζούσε κατ’ επιλογή με χρήματα λιγότερα από τον βασικό μισθό, από αυτούς τους λίγους συντρόφους που λες ότι σίγουρα θα επιβίωναν, θα τα κατάφερναν και ΔΕΝ θα μας πρόδιδαν ΑΝ θα ζούσαμε την επανάσταση.
Έτσι τον θυμόμαστε και θα τον θυμόμαστε. Ήταν τόσο ταπεινός ο ΠΛ που ελάχιστοι γνωρίζουν την πραγματική προσφορά του στην Αριστερά και το κίνημα. Την προσφορά του δεν τη «διαφήμιζε»… Κι όμως αξίζει έστω και περιληπτικά να τη μνημονεύσουμε, για να μείνει ως παρακαταθήκη στη νέα γενιά, ένας σκοπός μεταξύ άλλων άλλωστε, όπως αναφέραμε, για τον οποίο και ο ίδιος αφιέρωσε όλη του τη ζωή.
Η επαναστατική Αριστερά έγινε φτωχότερη.
Θα τον θυμόμαστε πάντα με αγάπη και θα συνεχίσουμε να παλεύουμε για να
δικαιωθούν και οι δικοί του αγώνες, προσπάθειες, προβληματισμοί και
οράματα.
Στην οικογένειά του και τους οικείους/ες του τα θερμά μας συλλυπητήρια.
Πολιτική Οργάνωση «Κόκκινο Νήμα»
Υποβολή απάντησης