Η ΠΡΩΤΗ «ΕΠΙΘΕΣΗ ΣΤΟΝ ΟΥΡΑΝΟ»

Στις 18 Μάρτη 1871, στο εξεγερμένο Παρίσι ξεκίνησε για πρώτη φορά στην ιστορία μια προλεταριακή επανάσταση.

Οι εργάτες του Παρισιού δοκίμασαν να φτιάξουν μια κοινωνία χωρίς αφεντικά, όπου οι παραγωγοί του πλούτου να είναι ταυτόχρονα και οι αφέντες του και όπου οι αντιπρόσωποι του λαού να είναι άμεσα ανακλητοί ανά πάσα στιγμή.

Όλα τα αγαθά της κοινωνίας να διατίθενται για τις ανάγκες των πολλών και κανείς να μην παίρνει μισθό πάνω από αυτόν του ειδικευμένου εργάτη.

Το πείραμα αυτό κράτησε περίπου 70 μέρες σε μια πόλη 2 εκατομμυρίων ανθρώπων (το 57% των οποίων εργαζόταν στη βιομηχανία) και συντρίφτηκε μέσα σε ένα απίστευτο λουτρό αίματος, που οργάνωσαν οι πλούσιοι της Γαλλίας κατά των ταπεινών.

Αυτό ήταν η Κομμούνα του Παρισιού.

Η Εξέγερση

Αυτή η έκρηξη ταξικής συνειδητότητας και αυτενέργειας των μαζών ξεκίνησε από μια «εθνική περιπέτεια».

Το 1870 ο αυτοκράτορας της Γαλλίας Λουδοβίκος Βοναπάρτης ξεκίνησε έναν τυχοδιωκτικό πόλεμο ενάντια στην Πρωσία, προσπαθώντας να εμποδίσει την ενοποίηση των γερμανικών κρατιδίων. Ο γαλλικός στρατός κατατροπώθηκε σε μια σειρά μαχών σε πέντε εβδομάδες, και τέλος στο Σεντάν, στις 2 Σεπτέμβρη 1870, ο ίδιος ο Γάλλος αυτοκράτορας και 83.000 στρατιώτες παραδόθηκαν στους Πρώσους. Αμέσως, στις 4 Σεπτέμβρη στο Παρίσι, κάτω από λαϊκό ξεσηκωμό που πολιορκεί την Εθνοσυνέλευση, αναλαμβάνει μια κυβέρνηση «εθνικής άμυνας» να οργανώσει την αντίσταση στα γερμανικά στρατεύματα που προελαύνουν.

Η νέα κυβέρνηση, με επικεφαλής τον Αντόλφ Τιερ (Θιέρσο), φοβάται πολύ περισσότερο τους εργάτες του Παρισιού από τους Πρώσους στρατιώτες. Όλοι οι πλούσιοι Παριζιάνοι εγκαταλείπουν την πρωτεύουσα από τις αρχές Σεπτέμβρη. Η Εθνοσυνέλευση μετακομίζει στο Μπορντό. «Μόλις συνήλθε στο Μπορντό η συνέλευση αυτή των “γαιοκτημόνων”, ο Θιέρσος ξεκαθάρισε ότι έπρεπε να ψηφίσουν αμέσως τους προκαταρκτικούς όρους της ειρήνης και μάλιστα χωρίς τις τιμές μιας κοινοβουλευτικής συζήτησης, σαν τον απαραίτητο όρο για να τους επιτρέψει η Πρωσία να αρχίσουν τον πόλεμο ενάντια στη δημοκρατία και το προπύργιο της το Παρίσι» (Κ. Μαρξ «ο εμφύλιος πόλεμος στην Γαλλία»).

Αντίθετα, παρόλο που εκ των πραγμάτων ως φυσικοί ηγέτες των ένοπλων εργατών αναδεικνύονταν σοσιαλιστές και αναρχικοί αγωνιστές, κυριαρχούσε η ιδέα της σωτηρίας της πατρίδας. Ακόμη και η εφημερίδα της ομάδας του Μπλανκί, των πιο ριζοσπαστών σοσιαλιστών της εποχής, είχε ονομαστεί «Η πατρίδα κινδυνεύει!»

Οι Πρώσοι, ύστερα από πολιορκία 4 μηνών μπαίνουν στο Παρίσι, αλλά η Εθνοφρουρά, αποτελούμενη από τους εργάτες και τους μικρομαγαζάτορες της πόλης, τους απωθεί και τους περιορίζει σε ένα μικρό μέρος του Παρισιού.

Η κυβέρνηση της «εθνικής άμυνας» οργανώνει μόνο πανωλεθρίες. Ο πόλεμος τελειώνει με τη συνθηκολόγηση στις 17 Φλεβάρη 1871. Ο Βίσμαρκ ανάγκασε τους Γάλλους συνομιλητές του να κάνουν όλη τη βρόμικη δουλειά κατά του εξεγερμένου Παρισιού. Ταυτόχρονα, για να επιτρέψει (σε δόσεις) τον επανεξοπλισμό του Θιέρσου και την επιστροφή στο στρατό των Βερσαλιών όσων Γάλλων αιχμαλώτων ήταν έμπιστοι εχθροί της Κομούνας, επέβαλε όλους τους όρους του (παράδοση Αλσατίας – Λορένης κλπ.). Η γαλλική αστική τάξη δέχτηκε τα πάντα, για να μπορέσει να συντρίψει το Παρίσι…

Εξουσία στην πόλη σε μεγάλο βαθμό ήταν η Κεντρική Επιτροπή της Εθνοφρουράς, δηλαδή οι εκλεγμένοι ηγέτες των εργατών εθελοντών της άμυνας του Παρισιού. Ο Θιέρσος σταματά τη μισθοδοσία της Εθνοφρουράς και οργανώνει στρατιωτική επιδρομή για να καταλάβει τα κανόνια της Μονμάρτρης και της Μπελβίλ. Τα 227 κανόνια της Εθνοφρουράς που βρίσκονταν εκεί ήταν αγορασμένα από εράνους των εργατών και εξάλλου δεν περιλαμβάνονταν στη συμφωνία αφοπλισμού, αλλά οι γάλλοι αστοί δεν αισθανόταν ασφάλεια με τους εργάτες να διαθέτουν βαρύ οπλισμό.

Η καταδρομική επιχείρηση του Θιέρσου έγινε τα ξημερώματα της 18ης Μάρτη 1871. Οι εθνοφρουροί όχι μόνο απέκρουσαν την επίθεση, αλλά κάλεσαν το λαό του Παρισιού στους δρόμους. Χιλιάδες εργάτες κατέβηκαν στους δρόμους, ενώ βγήκε να τους αντιμετωπίσει η κύρια δύναμη τακτικού στρατού του Παρισιού. Όμως οι φαντάροι συναδελφώθηκαν με τους εργάτες και ανάγκασαν και τους αξιωματικούς να ακολουθήσουν. Το ίδιο απόγευμα οι εξεγερμένοι στρατιώτες οδηγούν στο απόσπασμα τους δύο επικεφαλής στρατηγούς.

Ο Θιέρσος (ξεχνώντας ακόμη και τη γυναίκα του) με την κυβέρνηση και όλο το σκυλολόι της άρχουσας τάξης καταφεύγουν πανικόβλητοι στις Βερσαλίες. Ο εμφύλιος πόλεμος έχει ξεκινήσει.

Οι «κομμουνάροι» δεν θα μπορέσουν να κατανοήσουν τη διατύπωση του Σεν Ζυστ «Αυτοί που αφήνουν στη μέση τις επαναστάσεις, το μόνο που πετυχαίνουν, είναι να ανοίγουν τον τάφο τους». Δεν θα επιτεθούν άμεσα στις Βερσαλλίες κέντρο της αντίδρασης, δίνοντας έτσι το χρόνο στον Θιέρσο να οργανωθεί και, με τη βοήθεια των Πρώσων, να προετοιμάσει την αντεπίθεσή.

Όλοι οι αστυνομικοί και οι άνθρωποι του καθεστώτος έφευγαν ανενόχλητοι για τις Βερσαλίες, ενώ αφήνονταν ελεύθεροι μετά τον αφοπλισμό τους ακόμη και οι κατάσκοποι που συλλαμβάνονταν με στολές εθνοφρουρών.

Τα μέτρα της Κομμούνας

Αντίθετα, προσπάθησαν να κάνουν εκείνες τις ενέργειες που θα έπειθαν τους φτωχούς στη Γαλλία και τον κόσμο να ακολουθήσουν το παράδειγμά της. Έτσι οργάνωσαν εκλογές στο Παρίσι για τις 26 Μάρτη. Στις 28 Μάρτη η Κομμούνα ανακηρύσσεται πανηγυρικά και επίσημα σε κυβέρνηση. Εκλέχτηκαν στο συμβούλιο 92 μέλη. Όσο αφορά τις πολιτικές τους πεποιθήσεις, περισσότεροι ήταν οι Μπλανκιστές, λιγότεροι μέλη της Διεθνούς (Προυντονιστές Αναρχικοί και Σοσιαλιστές) και τέλος 15 μέλη του κόμματος του Θιέρσου και 6 αστοί ριζοσπάστες (οι οποίοι αποχώρησαν).

Πρόεδρος της Κομμούνας εξελέγη ο Λουί Μπλανκί, ο οποίος όμως, είχε συλληφθεί στις 17 Μαρτίου από τις κυβερνητικές δυνάμεις. Οι κομμουνάροι προσπάθησαν πολλές φορές να τον απελευθερώσουν, συλλαμβάνοντας ομήρους από την άλλη πλευρά (μεταξύ αυτών και τον αρχιεπίσκοπο του Παρισιού), ανεπιτυχώς.

Η Κομμούνα εκλέγει επικεφαλής της πολιτοφυλακής της έναν πολωνό επαναστάτη (Dombrowicz), ενώ για επίτροπο εργασίας βάζει έναν ουγγρο-γερμανό εργάτη (Leo Frankel). Ο δικηγόρος Παύλος Αργυριάδης από την Καστοριά ήταν επίσης στα ηγετικά μέλη της Κομμούνας.

Η Κομμούνα του Παρισιού, ήταν ξεκάθαρα κυβέρνηση εργατική. Όλα τα μέτρα που πήρε ήταν για να ανακουφιστούν οι φτωχοί και να λειτουργήσει στοιχειωδώς η πόλη.

«Η Κομμούνα σχηματιζόταν από τους δημοτικούς συμβούλους που είχαν εκλεγεί με βάση το γενικό εκλογικό δικαίωμα στα διάφορα διαμερίσματα του Παρισιού. Ήταν υπεύθυνοι και μπορούσαν να ανακληθούν σ’ οποιαδήποτε στιγμή. Η πλειοψηφία τους αποτελούνταν από εργάτες ή από αναγνωρισμένους εκπροσώπους της εργατικής τάξης. Η Κομμούνα δεν επρόκειτο να είναι ένα κοινοβουλευτικό, αλλά ένα εργαζόμενο σώμα, εκτελεστικό και νομοθετικό ταυτόχρονα.

(…) Η Κομμούνα αναγκάστηκε αμέσως από την αρχή να αναγνωρίσει ότι η εργατική τάξη για να μην ξαναχάσει την κυριαρχία που μόλις είχε κατακτήσει, πρέπει, από τη μια να παραμερίσει όλη την παλιά καταπιεστική μηχανή που ως τότε είχε χρησιμοποιηθεί εναντίον της, κι από την άλλη να εξασφαλίσει τον εαυτό της από τους ίδιους της τους βουλευτές και υπαλλήλους, ορίζοντας ότι όλοι, δίχως καμιά εξαίρεση μπορούν να ανακληθούν σ’ οποιαδήποτε στιγμή.

(…) κατάργησε τη στρατιωτική θητεία και τον τακτικό στρατό και ανακήρυξε σαν μοναδική δύναμη την εθνοφυλακή, στην οποία ανήκαν όλοι οι πολίτες οι ικανοί να κρατούν όπλα.

(…) Από τα μέλη της Κομμούνας ως τους κατώτερους υπαλλήλους, η δημόσια υπηρεσία έπρεπε να αμείβεται με εργατικούς μισθούς.

(…) Όταν παραμερίστηκαν πια ο μόνιμος στρατός και η αστυνομία, τα όργανα αυτά της υλικής βίας της παλιάς κυβέρνησης, η Κομμούνα καταπιάστηκε αμέσως να τσακίσει το πνευματικό όργανο καταπίεσης, την εξουσία των παπάδων. Χώρισε την εκκλησία από το κράτος και απαλλοτρίωσε όλες τις εκκλησίες, που αποτελούσαν οργανισμούς με ιδιόκτητη περιουσία. Οι παπάδες στάλθηκαν στην ησυχία της ατομικής ζωής, για να ζήσουν εκεί από τις ελεημοσύνες των πιστών. Όλα τα εκπαιδευτικά ιδρύματα άνοιξαν δωρεάν για το λαό και ταυτόχρονα ξεκαθαρίστηκαν από κάθε επέμβαση της εκκλησίας και του κράτους.

(…) Οι δικαστικοί λειτουργοί έχασαν εκείνη τη φαινομενική ανεξαρτησία τους, που χρησίμευε μόνο και μόνο για να σκεπάζει τη χαμερπή τους υποταγή σε όλες τις αλληλοδιάδοχες κυβερνήσεις. Όπως όλοι οι δημόσιοι υπάλληλοι, έπρεπε στο εξής κι αυτοί να εκλέγονται, να είναι υπεύθυνοι και να μπορούν να ανακληθούν.

(…) Προχώρησε στην κατάργηση της νυχτερινής δουλειάς των αρτεργατών και επίσης στην απαγόρευση της συνήθειας που είχαν οι εργοδότες να επιβάλλουν πρόστιμα στους εργάτες (…) Ένα άλλο μέτρο αυτού του είδους ήταν η παράδοση όλων των κλειστών εργαστηρίων και εργοστασίων σε συνεταιρισμούς εργατών.,

(…) Δεν εκθέτανε πια πτώματα στα νεκροτομεία για αναγνώριση, δε γίνονταν πια νυχτερινές διαρρήξεις και σταμάτησαν σχεδόν ολότελα οι κλοπές. Για πρώτη φορά από τις μέρες του Φλεβάρη του 1848 οι δρόμοι του Παρισιού ήτανε πάλι πραγματικά ασφαλείς, κι αυτό χωρίς κανενός είδους αστυνομία.

(…) Κατάργησε τα γραφεία εξεύρεσης εργασίας που τα διαχειρίζονταν μονοπωλιακά ορισμένα υποκείμενα…. που τα είχε διορίσει η αστυνομία. Τα γραφεία αυτά μεταβιβάστηκαν στα δημαρχεία των είκοσι διαμερισμάτων του Παρισιού. (…) διέταξε το κλείσιμο των ενεχυροδανειστηρίων που αποτελούσαν μια ιδιωτική εκμετάλλευση των εργατών.

(…) επικυρώθηκε η εκλογή ξένων υπηκόων στην Κομμούνα, γιατί “η σημαία της Κομμούνας είναι σημαία της παγκόσμιας δημοκρατίας”.

(….) η Κομμούνα αποφάσισε να κατεδαφίσει τη στήλη της νίκης στην Πλατεία Βαντόμ, που ήταν χυμένη από το μέταλλο κανονιών που είχε κυριεύσει ο Ναπολέοντας ύστερα από τον πόλεμο του 1809, γιατί “αποτελούσε σύμβολο εθνικισμού και μίσους ανάμεσα στους λαούς”. (….) το 137ο τάγμα έβγαλε τη λαιμητόμο και την έκαψε δημόσια μέσα σε λαϊκό αλαλαγμό». (Κ.Μαρξ ο.π.).

Επιπλέον, καταργούνται οι διώξεις για χρέη, οι τόκοι, τα τυχερά παιχνίδια, παγώνουν οι τιμές στα ενοίκια, καθιερώνεται η 10ωρη εργασία. Λαμβάνονται μέτρα για την καταπολέμηση της πορνείας και την προστασία των πορνών.

Παρά το βάρος της πατριαρχίας στη λαϊκή κουλτούρα, οι γυναίκες των λαϊκών τάξεων (αν και αποκλεισμένες από τις εκλογές της Κομμούνας) πρωτοστάτησαν στην έναρξη της επανάστασης και πήραν απίστευτες πρωτοβουλίες, από την καθημερινή δράση στις γειτονιές τους, μέχρι την άμυνα της πόλης και τις μάχες στα οδοφράγματα.  Η διπλή σκληρή δουλειά, ταυτόχρονα στο σπίτι και μέσα στις αναθυμιάσεις των πλυντηρίων, στις ραπτομηχανές, στα μέγαρα της αστικής τάξης, στα πολυκαταστήματα και τα μεγάλα μαγαζιά, τις είχε σκληραγωγήσει. Έχοντας ζήσει τον πόλεμο, δεν περίμεναν τους άνδρες τους. Ξεκίνησαν πρώτες, όπως έκαναν και στη διάρκεια της Επανάστασης το 1789.

Ένας μεγάλος αριθμός αυτών των γυναικών ήταν «κοινής» καταγωγής. Η οικογενειακή τους κατάσταση ήταν γενικά «ανώμαλη» – σύμφωνα με την αστική ηθική – πολλές ζούσαν ανύπανδρες με άνδρες ή είχαν χωρίσει από τους συζύγους τους. Ο τύπος και το νομικό σύστημα ήταν ιδιαίτερα σκληρά γι’ αυτές τις γυναίκες, τις επονομαζόμενες petroleuses (πετρελαιοπυρπολήτριες) εξαιτίας μιας φήμης, σύμφωνα με την οποία μετέφεραν μπουκάλια πετρελαίου για ν’ ανάψουν φωτιές στα σπίτια των αστικών οικογενειών. Μέσα από τις τάξεις τους, αναδύθηκαν εμβληματικές φυσιογνωμίες, όπως η Louise Michel, μία από τους λίγους ηγέτες που στάθηκαν μπροστά στα στρατιωτικά δικαστήρια, στη διάρκεια των δικών και η Ρωσίδα Elisabeth Dimitrieva, πρόεδρος των Eνώσεων Γυναικών και ο σύνδεσμος ανάμεσα στον Kαρλ Mαρξ και την Kομμούνα.

Στις 13 Απριλίου, οι γυναίκες μέλη της Κεντρικής Επιτροπής των Πολιτών έστειλαν στην Εκτελεστική Επιτροπή της Κομμούνας, ένα κείμενο που καταγράφει τη βούληση πολλών γυναικών να συμμετάσχουν στην υπεράσπιση του Παρισιού, στη βάση του ότι «η Κομμούνα αντιπροσωπεύει την ανώτερη αρχή που θέλει την κατάργηση κάθε προνομίου, κάθε ανισότητας και, έτσι, δεσμεύεται να συνυπολογίσει τα δίκαια αιτήματα όλου του πληθυσμού, χωρίς διάκριση φύλου – διάκριση που δημιουργήθηκε και συντηρήθηκε από την ανάγκη επιβολής ανταγωνισμού στον οποίο βασίζονται τα προνόμια των κυρίαρχων τάξεων».

Η Κομμούνα υιοθέτησε την ισότιμη αναγνώριση και προστασία έγγαμων και άγαμων μητέρων καθώς και των ορφανών.

Η καταστολή

Μπροστά σ’ αυτή την κατάσταση με το Παρίσι επαναστατημένο και την αστική τάξη της Γαλλίας σε κατάσταση πανικού και χωρίς στρατό, οι Γερμανοί φοβούμενοι την απήχηση που θα έχει η επανάσταση στην Ευρώπη, απελευθερώνουν επιπλέον 60.000 αιχμαλώτους για την ενίσχυση των κυβερνητικών στρατευμάτων.

Από τις 3 Απριλίου, οι Βερσαλλιέροι του μοναρχικού στρατηγού Μακ Μαόν (του μεγάλου ηττημένου στο Σεντάν, σφαγέα του αλγερινού λαού και αργότερα Προέδρου της Γαλλίας) με τη βοήθεια των Πρώσων επιτίθενται στο Παρίσι. Η πόλη βομβαρδίζεται ανελέητα. Όσοι Κομμουνάροι αιχμαλωτίζονταν εκτελούνταν αμέσως και το πλεονέκτημα του στρατού ήταν τέτοιο ώστε από τα μέσα Απριλίου σταμάτησε κάθε διαπραγμάτευση με το Παρίσι.

Είχαν ήδη κατασταλεί οι «κομμούνες» που είχαν δημιουργηθεί για συμπαράσταση του Παρισιού στο Σαιντ-Ετιέν, στο Λε Κρεζό και στην Μασσαλία.

Στις 21 Μάη 130.000 εκπαιδευμένου και καλά εξοπλισμένου στρατού εισβάλλει στο Παρίσι. Σκληρές μάχες διεξάγονταν από δρόμο σε δρόμο και από γειτονιά σε γειτονιά. Ο στρατός προέβη σε μαζικές σφαγές αμάχων και οι Κομμουνάροι απάντησαν με την εκτέλεση 52 επιφανών Παριζιάνων, τους οποίους κρατούσαν ως ομήρους. Η τελευταία εβδομάδα της Κομμούνας ονομάστηκε «ματωμένη εβδομάδα».

Οι τελευταίοι 147 Κομμουνάροι εκτελέστηκαν το απόγευμα της 28ης Μαΐου στο νεκροταφείο Περ Λασέζ όπου είχαν οχυρωθεί, σε ένα σημείο που σήμερα είναι γνωστό ως Τοίχος των Κομμουνάρων.

Συνολικά, 30.000 – 40.000 κομμουνάροι σκοτώθηκαν, ενώ οι απώλειες για τους κυβερνητικούς ανήλθαν σε μόλις 1.000 άνδρες.

Μετά έπιασαν δουλειά τα στρατοδικεία: 4.500 με 7.000 κομμουνάροι εξορίστηκαν στη Νέα Καληδονία, ενώ το Παρίσι παρέμεινε υπό στρατιωτικό νόμο για ακόμα 5 χρόνια. Χιλιάδες, εξάλλου, από τους ηττημένους αναγκάσθηκαν να αυτοεξορισθούν.

Τι μένει;

Οι «κλασικοί» του Μαρξισμού, έχουν επικρίνει τα πολιτικά ή στρατιωτικά λάθη της Κομμούνας: για παράδειγμα, το ότι δεν πήραν τα λεφτά της Τράπεζας της Γαλλίας, το ότι δεν επιτέθηκαν στις Βερσαλλίες, το ότι περίμεναν τον εχθρό στα οδοφράγματα σε κάθε συνοικία. Ωστόσο, επίσης αναγνώρισαν στα γεγονότα αυτά μια πρωτόγνωρη στιγμή της σύγχρονης ιστορίας, την πρώτη προσπάθεια για «επίθεση στον ουρανό», την πρώτη εμπειρία κοινωνικής και πολιτικής χειραφέτησης των καταπιεσμένων τάξεων.

Ο Τρότσκι στην εισήγησή του στην Κομμουνιστική Διεθνή το 1922, αναφέρει:

«Η πιο ένδοξη στιγμή στην ιστορία του γαλλικού προλεταριάτου –η Παρισινή Κομμούνα– δεν ήταν τίποτα άλλο παρά ένα μπλοκ όλων των οργανώσεων και των αποχρώσεων της γαλλικής εργατικής τάξης, ενωμένων ενάντια στην μπουρζουαζία. Αν, παρά την εγκαθίδρυση του ενιαίου μετώπου, η Κομμούνα συντρίφτηκε τόσο γρήγορα, η εξήγηση γι’ αυτό πρέπει να αναζητηθεί στο γεγονός ότι το ενιαίο μέτωπο δεν είχε στην αριστερή του πτέρυγα μια γνήσια επαναστατική και αποφασιστική οργάνωση που να είναι ικανή να κερδίσει μέσα στη φωτιά των γεγονότων γρήγορα την ηγεσία».

Η Κομμούνα ήταν ένα κίνημα αυτο-χειραφέτησης, πρωτοβουλίας από τα κάτω. Κανένα κόμμα δεν επιχείρησε να υποκαταστήσει τις λαϊκές τάξεις, καμία πρωτοπορία δεν θέλησε να «πάρει την εξουσία» στη θέση των εργαζομένων. Οι αγωνιστές του γαλλικού τμήματος της Πρώτης Διεθνούς ήταν από τους πιο ενεργούς οπαδούς της λαϊκής εξέγερσης, αλλά δεν θέλησαν καμιά στιγμή να να μονοπωλήσουν την εξουσία ή να περιθωριοποιήσουν τα άλλα πολιτικά ρεύματα. Όπως παρατηρεί ο ίδιος ο Μαρξ, οι ιακωβίνοι (Μπλανκιστές) ξέχασαν τον αυταρχικό τους συγκεντρωτισμό και οι προυντονικοί τις «αντι-πολιτικές» τους αρχές.

Ενώ ο Μπακούνιν έγραφε : «Η κατάσταση των λίγων πεπεισμένων σοσιαλιστών που συμμετείχαν στην Κομμούνα είναι εξαιρετικά δύσκολη. Θα χρειάζονταν να αντιτάξουν μια επαναστατική κυβέρνηση και στρατό στην κυβέρνηση και το στρατό των Βερσαλλιών» (αντιτάσσοντας δύο κυβερνήσεις και δύο στρατούς), ο Μαρξ αναδεικνύει: «Η Κομμούνα του Παρισιού ήταν μια επανάσταση ενάντια στο ίδιο το Κράτος, αυτό το υπερφυσικό έκτρωμα της κοινωνίας».

Mέσα στις 72 μέρες (65 αν αφαιρέσουμε την «Ματωμένη Βδομάδα») ο Παρισινός λαός ήθελε να ζήσει τα πάντα, όχι μόνο τον πόλεμο. Ζητούσε αποφάσεις και έργα που ανέτρεπαν το Παλαιό Καθεστώς, συμμετείχε στα κοινά, ανακτούσε το στερημένο από την εκμετάλλευση και τη φτώχεια νόημα της ανθρώπινης ζωής.

Η Κομμούνα ήταν το παιχνίδι της ζωής ενάντια στον παρατεταμένο θάνατο της επιβίωσης.

«Ο κόσμος ήθελε να τα αγκαλιάσει όλα μεμιάς: τις τέχνες, τις επιστήμες, την λογοτεχνία, τις ανακαλύψεις. Η ζωή έβραζε. Όλοι βιάζονταν να ξεφύγουν από τον παλιό κόσμο» (Louise Michel).

Η δυνατή ψυχή της Κομμούνας ήταν οι απόκληροι της ζωής. Αγκάλιασε τους φτωχούς, τις γυναίκες και τα παιδιά, χωρίς ηθικολογίες και ταμπού καταγωγής. Τίμησε όλους αυτούς και εκείνοι το ανταπέδωσαν με τη ζωή τους.

 Είναι σπουδαίος ο Μαρξ και για το ότι κυρίως αυτός υπερασπίστηκε τα δημοκρατικά – αντιιεραρχικά στοιχεία της Κομμούνας: την κατάργηση του κοινωνικού καταμερισμού εργασίας και του πολιτικού καταμερισμού μεταξύ ειδικών και μη ειδικών. Όπως ο ίδιος έγραψε «το σημαντικότερο κοινωνικό μέτρο της Κομμούνας ήταν η ίδια η ύπαρξή της». Γιατί η Κομμούνα ήταν η ζωντανή απόδειξη της δυνατότητας των από κάτω να δημιουργήσουν αυτόνομους θεσμούς και να αυτοκυβερνηθούν.

Η κόκκινη σημαία στο Δημαρχείο του Παρισιού μπορεί να ανέμισε μόλις 70 μέρες, ήταν όμως αρκετό για να δείξει στους προλετάριους όλης της Γης τη δύναμη της εργατικής τάξης. Δύναμη που έμελλε να επιβεβαιωθεί λίγα χρόνια αργότερα, τον Οκτώβρη του 1917 με τη Μεγάλη Οχτωβριανή Επανάσταση στη Ρωσία. Δύναμη, που μεταλαμπαδεύεται μέχρι σήμερα, γενιά με γενιά.

Βαγγέλης Λιγάσης

Mε αφορμή της παγκόσμια μέρα κατά της ομοφυλοφοβίας αναδημοσιεύουμε ένα παλιότερο άρθρο

του Θανάση Κούρκουλα

Ολοένα περισσότεροι άνθρωποι συνειδητοποιούν την ανάγκη μαζικής κινητοποίησης για την αντιμετώπιση του ρατσισμού και της καταπίεσης σε διάφορες εκδοχές τους (ομοφοβία, σεξισμός). Όμως με ποιες ιδέες, πολιτική και στρατηγική; Τις τελευταίες δεκαετίες, έχει εμφανιστεί σε διεθνές επίπεδο η αυτοαποκαλούμενη «μετα-μαρξιστική» θεωρία της «Πολιτικής Ταυτοτήτων» (Identity Politics). Βασική της ιδέα είναι ότι μόνο όσοι βιώνουν μια συγκεκριμένη μορφή καταπίεσης μπορούν να την προσδιορίσουν, αλλά και να παλέψουν ενάντιά της, σε αντίθεση με τη μαρξιστική ανάλυση που επικεντρώνει στην ανάγκη αντιμετώπισης της καταπίεσης από την εργατική τάξη και όλους τους καταπιεσμένους. Αυτό το άρθρο σκοπεύει να υπερασπιστεί το μαρξισμό ως αναντικατάστατο θεωρητικό εργαλείο για μετανάστες και ντόπιους αγωνιστές του αντιρατσιστικού κινήματος, καθώς και της πάλης ενάντια στην καταπίεση των γυναικών και των ομοφυλόφιλων.

Καταπίεση και καταπιεσμένοι

Ο προσδιορισμός της προσωπικής ταυτότητας του καταπιεσμένου-ης, η συνειδητοποίηση από τον ίδιο-α ότι είναι μέλος ομάδας που δέχεται μια συγκεκριμένη καταπίεση, ο θυμός που συνεπάγεται αυτή η συνείδηση είναι πρωταρχικής σημασίας για την αντίσταση στην καταπίεση. Ο ρατσισμός βιώνεται σε πολύ προσωπικό επίπεδο από τους μετανάστες και τους πρόσφυγες, είτε πρόκειται για θεσμικό ρατσισμό (στη δουλειά, τις υπηρεσίες αλλοδαπών, από την αστυνομία, τους νόμους που αρνούνται χαρτιά, κλπ.) είτε για κοινωνικό ρατσισμό (βία από κάποιους ρατσιστές, ρατσιστικά αστεία, ξενοφοβία από τμήμα του ντόπιου πληθυσμού). Η προσωπική εμπειρία διαμορφώνει την πολιτική συνείδηση του καταπιεσμένου. Αντίστοιχα η εμπειρία της σεξιστικής αντιμετώπισης σε ατομικό επίπεδο βοηθάει στη διαμόρφωση πολιτικής συνειδητοποίησης από τις περισσότερες γυναίκες πως ο σεξισμός είναι μια μορφή καταπίεσης που υποβαθμίζει τη θέση όλων των γυναικών.
Είναι απόλυτα σωστό πως κανένας ντόπιος δεν μπορεί να καταλάβει ακριβώς πώς είναι να βιώνεις το ρατσισμό, όταν είσαι μετανάστης. Κανένας ετεροφυλόφιλος δεν είναι σε θέση να νιώσει στο πετσί του την ομοφοβία, κανένας άντρας το σεξισμό. Αλλά και ανάμεσα στις ομάδες των καταπιεσμένων υπάρχουν σοβαρές διαφοροποιήσεις. Αλλιώς βιώνεις το ρατσισμό όταν είσαι παιδί δεύτερης γενιάς γεννημένο στην Ελλάδα, αλλιώς όταν είσαι Αλβανός μετανάστης με χαρτιά, που ήρθε το ’90, άλλο να είσαι Αφγανός χωρίς χαρτιά, που κοιμάται κατάχαμα στον Άγιο Παντελεήμονα. Άλλα τα βιώματά σου όταν είσαι γκέι, άλλα όταν είσαι λεσβία. Επίσης, είναι διαφορετικό πράγμα η εμπειρία της καταπίεσης και διαφορετικό να την αντιμετωπίζεις. Η προσωπική ταυτότητα γίνεται αντίσταση όταν αποφασίζεις να παλέψεις. Η πάλη ενάντια στην καταπίεση εμπεριέχει επιλογή της μορφής αντίδρασης, αντιλήψεις για την αποτελεσματική αντιμετώπισή της, στρατηγικές των κοινωνικών κινημάτων ενάντια στην καταπίεση.

Υπάρχουν ξεκάθαρες διαφορές ανάμεσα στην Πολιτική Ταυτοτήτων και το μαρξισμό. Ωστόσο, πριν περάσει κανείς στην κριτική, χρειάζεται να αναγνωρίσει για ποια πράγματα υπάρχει κοινή βάση ανάμεσα στις δύο θεωρίες. Καταρχήν και οι δύο αναγνωρίζουν ότι η καταπίεση βασίζεται στην πραγματική ανισότητα που υπάρχει στην κοινωνία, στη διαφορετική θέση ανδρών και γυναικών, ντόπιων και μεταναστών, «στρέιτ» και ομοφυλόφιλων. Επίσης και οι δύο στρατηγικές αποδέχονται ότι ο αγώνας ενάντια στην καταπίεση είναι απαραίτητο να περιλαμβάνει τους ίδιους τους καταπιεσμένους. Χωρίς τις γυναίκες δεν είναι δυνατόν να υπάρξει πάλη ενάντια στο σεξισμό, χωρίς μετανάστες και πρόσφυγες δεν υπάρχει αντιρατσιστικό κίνημα. Ιστορικά οι πιο συγκλονιστικοί αγώνες ενάντια στην καταπίεση είχαν μπροστάρηδες τους ίδιους τους καταπιεσμένους, από το κίνημα για την απελευθέρωση των μαύρων στις ΗΠΑ τη δεκαετία του ‘60, τους ομοφυλόφιλους και την εξέγερση του Στόουνγουολ, ως τους αγώνες των μεταναστών για νομιμοποίηση και δικαιώματα στην Ελλάδα και την Ευρώπη τις δεκαετίες του ’90 και του 2000. Όσο αλήθεια είναι αυτό, όμως, άλλο τόσο πραγματικότητα είναι η συμμετοχή των καταπιεσμένων σε άλλα κινήματα εκτός από το «δικό τους», όπως επίσης η συμμετοχή χιλιάδων αλληλέγγυων στα κινήματα ενάντια στην καταπίεση. Ανθρώπων οι οποίοι δεν ανήκουν στη συγκεκριμένη ομάδα των καταπιεσμένων που θίγεται άμεσα.

Με ποιους να ενωθούμε;

Στον πυρήνα της θεωρίας της «Πολιτικής Ταυτοτήτων» (Π.Τ.) είναι η ιδέα ότι «μόνον εκείνοι που βιώνουν μια συγκεκριμένη μορφή καταπίεσης είναι σε θέση να παλέψουν ενάντιά της». Η αιτία της καταπίεσης -λένε- είναι μια κοινωνική δομή που ευνοεί τους ντόπιους λευκούς άνδρες και γι’ αυτό αναπαράγεται από αυτούς. Αυτό δείχνει φαινομενικά σωστό, καθώς αυτοί που έχουν δύναμη και θέσεις-κλειδιά στο σύστημα είναι κατά πλειοψηφία άνδρες, λευκοί και ντόπιοι. Όμως κάποια μέλη καταπιεσμένων ομάδων έχουν καταφέρει να ανελιχθούν στην κοινωνική και οικονομική ιεραρχία του συστήματος, με αποκορύφωμα παραδείγματα σαν τον Αφροαμερικανό Μπαράκ Ομπάμα που έγινε πρόεδρος των ΗΠΑ. Στην ιεραρχία της ελίτ των καταπιεσμένων βρίσκονται ακόμη η Αφροαμερικανίδα γυναίκα Κοντολίζα Ράις, γνωστό γεράκι του πολέμου των ΗΠΑ στη Μέση Ανατολή, η σιδηρά κυρία Μάργκαρετ Θάτσερ, πρώην Πρωθυπουργός της Βρετανίας, που τσάκισε τα δικαιώματα εκατομμυρίων απλών ανδρών και γυναικών τη δεκαετία του ‘80, η «δική μας» Φάνη Πάλλη Πετραλιά που πετσόκοψε τα ασφαλιστικά δικαιώματα των γυναικών, με τον πρόσφατο αντι-ασφαλιστικό νόμο της κυβέρνησης Καραμανλή.
Οι πλούσιοι Άραβες επενδυτές, που ζουν στην Ευρωπαϊκή Ένωση, δε νοιάζονται διόλου για τα δικαιώματα των φτωχών μεταναστών συμπατριωτών τους, παρά μόνο για τα δικά τους κέρδη. Βρίσκονται σε αγαστή συνεργασία με τις ρατσιστικές ευρωπαϊκές κυβερνήσεις που στρώνουν στους ίδιους χαλιά για να επενδύσουν, σε αντίθεση με τη ρατσιστική αντιμετώπιση που επιφυλάσσουν για εκατομμύρια Άραβες φτωχούς μετανάστες εργάτες. Γκέι υπουργοί και δήμαρχοι κάνουν ομοφοβικές δηλώσεις, γυναίκες, που είναι ανώτερα στελέχη επιχειρήσεων, αρνούνται να προσλάβουν παντρεμένες γυναίκες για να μη φορτωθούν οι επιχειρήσεις τους το κόστος των αδειών μητρότητας, μετανάστες εργοδότες αρνούνται να κολλήσουν ένσημα στους μετανάστες υπαλλήλους τους και κάποιοι από αυτούς δε διστάζουν να «καρφώσουν» στην αστυνομία εργαζόμενους χωρίς χαρτιά, όταν αυτοί διεκδικούν παραπάνω δικαιώματα.
Όλα αυτά δεν σημαίνουν ότι οι «προνομιούχοι καταπιεσμένοι» δεν υφίστανται ρατσιστική ή σεξιστική καταπίεση. Όμως βιώνουν την καταπίεση με πολύ διαφορετικό τρόπο από τη συντριπτική πλειοψηφία των καταπιεσμένων εργατών και εργατριών, που δεν είναι τμήμα, αλλά θύματα του συστήματος. Μια πλούσια γυναίκα, που έχει τη δυνατότητα να προσλάβει υπηρέτριες, τροφούς και μάγειρες, εξακολουθεί να είναι καταπιεσμένη από το σεξισμό, αλλά με πολύ διαφορετικό τρόπο από την οικιακή της βοηθό. Η οικιακή βοηθός, όταν γυρίσει από τη δουλειά στο σπίτι, θα πρέπει να φροντίσει τα παιδιά της και να κάνει όλες τις δουλειές, ακόμα και στην περίπτωση που καταφέρνει να μοιράζεται εξίσου τις δουλειές με τον εργάτη άντρα της. Ο Αφροαμερικανός εργάτης, για παράδειγμα, που απολύεται σήμερα στην αυτοκινητοβιομηχανία των ΗΠΑ λόγω κρίσης, έχει οπωσδήποτε πολύ περισσότερα κοινά με το λευκό Αμερικάνο απολυμένο συνάδελφό του παρά με τους επίσης Αφροαμερικανούς Μπαράκ Ομπάμα ή Κόλιν Πάουελ.

Συμπερασματικά, δεν υπάρχει κοινό ενδιαφέρον και συμφέρον από όλους τους ανθρώπους που αντιμετωπίζουν το ίδιο είδος καταπίεσης. Η καταπίεση δεν προκαλείται από το φύλο, τη φυλή, την εθνικότητα ή τη διαφορετική σεξουαλική προτίμηση των ανθρώπων που ελέγχουν το σύστημα, αλλά από το ίδιο το σύστημα, αδιάφορο ποιος βρίσκεται στις θέσεις κλειδιά.[1]
Ένα δεύτερο θεμελιώδες πρόβλημα της Π.Τ. ξεκινάει από τον ορισμό του καταπιεσμένου. Οι βασικοί εκφραστές αυτής της θεωρίας, ο Laclau και ο Mouffe, ορίζουν τον καταπιεσμένο υποκειμενικά: Καταπιεσμένος είναι όποιος πιστεύει ότι καταπιέζεται. Αντίθετα ο Μαρξ ορίζει ως αντικειμενική την καταπίεση και την εκμετάλλευση στο σύστημα (οι καταπιεσμένοι είναι αντικειμενικά καταπιεσμένοι), ενώ θεωρεί υποκειμενική μόνο τη συνείδηση των καταπιεσμένων. Η διαφορά είναι τεράστια. Για παράδειγμα, σύμφωνα με την Π.Τ. καταπιεσμένος μπορεί να είναι ένας εργαζόμενος που πιστεύει ότι αδικείται, όταν δεν προσλαμβάνεται σε μια επιχείρηση που διατηρεί ένα ποσοστό θέσεων για άτομα με ειδικές ανάγκες. Από την άλλη μεριά, ακόμα και η καταναγκαστική δουλεία δεν αποτελεί -για την Π.Τ.- πραγματική καταπίεση στο βαθμό που οι ίδιοι οι σκλάβοι δεν αναγνωρίζουν καθαρά αυτή την απλή αλήθεια.[2]
Η κοινωνία –σύμφωνα με αυτή τη θεωρία– απαρτίζεται από αυτόνομους ανταγωνισμούς και καταπιέσεις, ένα τεράστιο πλήθος αντίρροπων και αντικρουόμενων δυνάμεων, καθεμιά σε μια διαφορετική σφαίρα αυτόνομης «πάλης».[3] Στον πραγματικό κόσμο κάτι τέτοιο δεν συμβαίνει. Πολλοί άνθρωποι ενσωματώνουν διαφορετικά στοιχεία καταπίεσης. Για παράδειγμα χιλιάδες γυναίκες είναι και μετανάστριες, κάποιες μετανάστριες είναι και μουσουλμάνες και αντιμετωπίζουν επιπλέον την ισλαμοφοβία. Αν κάθε είδος καταπίεσης έχει και ένα αυτόνομο πεδίο αγώνα, αυτό οδηγεί στην πολυδιάσπαση της πολυδιάσπασης, ω πολυδιάσπαση, των υποκειμένων που μπορούν να συγκροτήσουν το κίνημα ενάντια στη συγκεκριμένη καταπίεση. Και τελικά στην αδυναμία ύπαρξης ενοποιητικού ιστού ανάμεσα στους καταπιεσμένους ανθρώπους, που δεν μπορούν να ενωθούν και να παλέψουν μαζί αποτελεσματικά. Οι λεσβίες μετανάστριες, για παράδειγμα, αντιμετωπίζουν ένα σοβαρό δίλημμα: Αν δεν μπορούν να παλέψουν ούτε μαζί με τους άντρες (επειδή οι ίδιες είναι γυναίκες), ούτε μαζί με τις ντόπιες γυναίκες (επειδή οι ίδιες είναι μετανάστριες), αλλά ούτε και μαζί με τις μετανάστριες ετεροφυλόφιλες γυναίκες (επειδή οι ίδιες είναι λεσβίες), τότε μάλλον περιορίζεται εξαιρετικά το υποκείμενο του κινήματός τους. Στον πραγματικό κόσμο, θα πρέπει να γίνουν κάποιες επιλογές.[4]
Επιπλέον το ίδιο το κράτος, σύμφωνα με την Π.Τ., δεν είναι παρά μία από τις πολλές αυτόνομες δυνάμεις της κοινωνίας και όχι, όπως λέει ο Μαρξ, «εργαλείο στα χέρια της κυρίαρχης τάξης για τη διατήρηση του συστήματος». Ακόμα παραπέρα, κάθε ξεχωριστός αγώνας -λέει η Π.Τ.- έχει ίδια σημασία, χωρίς να έχει ιδιαίτερη αξία πόσοι άνθρωποι εμπλέκονται σε αυτόν ή αν τα αιτήματά τους έρχονται σε σύγκρουση με το κράτος ή όχι. Ο ξεχωριστός αγώνας -σύμφωνα με τους Laclau και Mouffe- μπορεί σε τελική ανάλυση να διεξάγεται από έναν μοναδικό καταπιεσμένο άνθρωπο και έχει ισοδύναμη αξία με τα κινήματα εκατομμυρίων ανθρώπων, που παλεύουν ενάντια στην καταπίεσή τους. Έτσι ο προσωπικός αγώνας μπορεί εντέλει να υποκαταστήσει τον πολιτικό αγώνα, αφήνοντας το σύστημα ανέγγιχτο να διατηρεί την καταπίεση όλων των καταπιεσμένων, να την εντείνει και να κάνει τη δουλειά του.
Οι Laclau και Mouffe δεν σκοπεύουν τελικά να χτίσουν κανένα κίνημα μικρό ή μεγάλο. Προτιμούν μικρές ομάδες πεφωτισμένων, που αυτοϊκανοποιούνται με την ανωτερότητά τους σε σχέση με τις «αδαείς μάζες». Σε αντίθεση με την Π.Τ., ο μαρξισμός προσφέρει διέξοδο σε όλους όσους ενδιαφέρονται να ξεμπερδέψουν με την καταπίεση στον πραγματικό κόσμο. Όπως πολύ εύστοχα είχε πει ο Μαρξ: «Οι φιλόσοφοι απλώς εξηγούν τον κόσμο. Όμως το θέμα είναι να τον αλλάξουμε».[5]

Εκμετάλλευση και καταπίεση

Η κεντρική έννοια της πάλης των τάξεων απουσιάζει για τους «υποκειμενιστές» της Π.Τ. Η ταξική ανισότητα είναι απλώς άλλος ένας από τους πολλαπλούς ανταγωνισμούς που υπάρχουν στην κοινωνία. Αν η Π.Τ. δεν το βλέπει, όμως, το ξέρουν οι πάντες ότι οι πλούσιοι απολαμβάνουν το μεγαλύτερο μέρος του πλούτου της κοινωνίας στις πλάτες της συντριπτικής πλειοψηφίας των ανθρώπων που τον παράγουν. Αυτό με μαρξιστικούς όρους ονομάζεται εκμετάλλευση. Όσο η οικονομική κρίση βαθαίνει, η ταξική ανισότητα εντείνεται και περιθωριοποιεί ολοένα και μεγαλύτερα τμήματα του πληθυσμού. Όμως για τους υποστηρικτές της Π.Τ., η ταξική ανισότητα είναι ένα πρόβλημα προσωπικής στάσης και σνομπισμού εκείνων που έχουν τον πλούτο. Αλλά δε μας εξηγούν πώς θα αλλάξουμε το σύστημα, που βασίζεται στην εκμετάλλευση της εργατικής τάξης από τους καπιταλιστές, μέσω των άπειρων πολυδιασπασμένων αγώνων ενάντια σε κάθε διαφορετικό είδος καταπίεσης.
Σε αντίθεση με την υποκειμενίστικη Π.Τ., ο μαρξισμός είναι μια υλιστική θεωρία. Η άρχουσα τάξη έχει συλλογικά αντικειμενικό συμφέρον να διατηρεί το καπιταλιστικό σύστημα, που βασίζεται στην καταπίεση και την εκμετάλλευση των εργατών, ενώ η εργατική τάξη έχει αντικειμενικό συμφέρον να ανατρέψει αυτό το σύστημα. Η ιδιαίτερη καταπίεση των γυναικών, των ομοφυλόφιλων, των μεταναστών, των εθνικών μειονοτήτων, εξυπηρετεί την αύξηση του επιπέδου καταπίεσης και εκμετάλλευσης ολόκληρης της εργατικής τάξης, τόσο των εργατών που καταπιέζονται περισσότερο, όσο κι εκείνων που καταπιέζονται λιγότερο.

Οι καπιταλιστές χρησιμοποιούν την καταπίεση συγκεκριμένων ομάδων πληθυσμού πολλαπλά. Αφενός, για να αυξάνουν τα κέρδη τους από την εκμετάλλευση των πιο καταπιεσμένων (μετανάστες, γυναίκες κ.λ.π.), αφού η κοινωνική ανισότητα δικαιολογεί χαμηλότερα μεροκάματα και λιγότερα δικαιώματα για κείνους. Όμως την ίδια στιγμή επιχειρούν να συμπιέσουν τα μεροκάματα και τα δικαιώματα και των ντόπιων ανδρών εργατών, οι οποίοι –αν δεν παλέψουν για τα δικαιώματα των πιο καταπιεσμένων– βλέπουν τελικά και τα δικά τους εργασιακά και κοινωνικά δικαιώματα να απειλούνται, αφού υπάρχουν πάντα κάποιοι που θα βγάλουν τη δουλειά φτηνότερα για τα αφεντικά και πιο ανώδυνα για το κράτος. Από την άλλη μεριά, όσο μεγαλύτερη είναι η ιδεολογική κυριαρχία του ρατσισμού και του σεξισμού στην κοινωνία τόσο οξύτερη γίνεται η διαμάχη των καταπιεσμένων μεταξύ τους, αντί αυτοί να ενώνουν τις δυνάμεις τους ενάντια στο σύστημα. Ένα αποκαλυπτικό παράδειγμα είναι το Αμερικάνικο. Στον παραδοσιακά ρατσιστικότερο και λιγότερο συνδικαλισμένο Νότο των ΗΠΑ, οι μισθοί των λευκών εργατών είναι αρκετά μεγαλύτεροι από των μαύρων και των μεταναστών. Όμως παραμένουν χαμηλότεροι από τους μισθούς των μαύρων εργατών του Βορρά.[6]
Όλα αυτά -ασφαλώς- δεν γίνονται πάντα αντιληπτά από τους εργάτες. Πολλοί άνδρες εργάτες είναι περισσότερο ή λιγότερο σεξιστές, πολλοί ντόπιοι εργάτες κι εργάτριες έχουν ρατσιστικές ή ξενοφοβικές ιδέες, πάρα πολλοί ετεροφυλόφιλοι μετανάστες είναι ομοφοβικοί. Επίσης λευκοί μετανάστες μπορεί κάποιες στιγμές να στραφούν ενάντια σε Ασιάτες ή Αφρικανούς μετανάστες. Ωστόσο αυτές είναι υποκειμενικές συμπεριφορές, διαφέρουν από άνθρωπο σε άνθρωπο και αλλάζουν ανάλογα με τις περιστάσεις. Όταν οι εργάτες και οι εργάτριες, η νεολαία, οι καταπιεσμένοι, κινούνται σε μεγάλους αριθμούς με απεργίες και διαδηλώσεις, η ταξική ενότητα τείνει να υποκαταστήσει τους διαχωρισμούς και η ταξική συνείδηση υπερισχύει της ρατσιστικής και της σεξιστικής ιδεολογίας. Αυτό έγινε σε παγκόσμιο επίπεδο τη δεκαετία του ’30 και στα μεγάλα κινήματα της δεκαετίας του ’60. Αυτή η τάση είναι εξίσου φανερή στο σημερινό νεολαιίστικο κίνημα των μαθητών, που διαδηλώνουν ενάντια στην καταστολή και καταλαμβάνουν τα σχολεία τους. Είναι παιδιά μεταναστών και ελληνόπουλα μαζί.
Η αλληλεγγύη ενισχύεται, όταν τα σωματεία υπερασπίζονται όλους τους συναδέλφους τους απέναντι στην εργοδοτική αυθαιρεσία, σε κλάδους όπου ντόπιοι και μετανάστες δουλεύουν μαζί, όπως είναι η οικοδομή, τα φασονάδικα ή οι ταχυμεταφορές. Ο ρατσισμός χτυπιέται, όταν άνδρες και γυναίκες, ντόπιοι και μετανάστες βγαίνουν μαζί στο δρόμο, συμμετέχουν στις απεργία, τις πορείες της Πρωτομαγιάς και του Πολυτεχνείου, στα αντιρατσιστικά και αντιπολεμικά συλλαλητήρια. Οι κοινοί αγώνες ενάντια στην καταπίεση και την εκμετάλλευση είναι καθοριστικός παράγοντας για τις εξελίξεις, την ώρα που η καπιταλιστική οικονομική κρίση χτυπάει την πόρτα όλων.
Μια κριτική που γίνεται συχνά στο μαρξισμό είναι ότι τείνει να υποκαταστήσει τη σημασία της πάλης ενάντια στην καταπίεση με εκείνη του αγώνα απέναντι στην εκμετάλλευση. Η κριτική αυτή είναι απόλυτα λάθος. Ο εχθρός είναι κοινός: Ένα σύστημα που γεννάει και τα δύο. Στον αγώνα για τη δημιουργία ενός ενιαίου κινήματος απέναντι στον καπιταλισμό, όλοι οι εργάτες, όλοι οι καταπιεσμένοι, εκπαιδεύονται να δρουν αλληλέγγυα με όσους είναι θύματα τόσο της καταπίεσης όσο και της εκμετάλλευσης. Άλλωστε -όπως είπε ο Β.Ι.Λένιν- το μαρξιστικό όραμα της επανάστασης δεν είναι τίποτε άλλο από «το πανηγύρι των καταπιεσμένων και των εκμεταλλευόμενων». Και επίσης: «Η συνείδηση της εργατικής τάξης δεν μπορεί να είναι αυθεντική πολιτική συνείδηση μέχρις ότου οι εργάτες εκπαιδευτούν να αντιδρούν σε κάθε μορφή τυραννίας, καταπίεσης, βίας ή κατάχρησης εξουσίας, ανεξάρτητα από το ποια είναι η τάξη που τα υφίσταται».[7] Το πολυπόθητο πανηγύρι των καταπιεσμένων δεν μπορεί να γίνει πράξη παρά μόνο την ώρα που ο αγώνας ενάντια στην καταπίεση και ο αγώνας ενάντια στην εκμετάλλευση θα ενωθούν σε ένα ορμητικό ποτάμι που θα τσακίσει το σύστημα που τα γεννά. Και θα το αντικαταστήσει με μια σοσιαλιστική κοινωνία αλληλεγγύης κι ελευθερίας, που θα ικανοποιεί τις ανθρώπινες ανάγκες και όπου η διαχείριση του πλούτου θα γίνεται δημοκρατικά από όλους εκείνους που τον παράγουν.

ΣΗΜΕΙΩΣΕΙΣ:
1, 4. Σάρον Σμιθ, «The politics of identity», International Socialist Review, Τεύχος 57.
2, 3. Ernesto Laclau και Chantal Mouffe, «Hegemony and Socialist Strategy: Towards a Radical Democratic Politics».
5. Καρλ Μαρξ, «Θέσεις στον Φόυερμπαχ».
6. Victor Perlo, «Economics on Racism in USA: The roots on black inequality».
[7] Β.Ι.Λένιν, «Άπαντα», 5ος τόμος, Εκδόσεις Σύγχρονη Εποχή.

Να σταματήσει η Γενοκτονία του Παλαιστινιακού λαού

ΛΕΥΤΕΡΙΑ ΣΤΗΝ ΠΑΛΑΙΣΤΙΝΗ

Τον φετινό Μάϊο συμπληρώνονται 78 χρόνια από την Παλαιστινιακή Νάκμπα: Την μεγάλη καταστροφή του Παλαιστινιακού λαού που σηματοδότησε τον βίαιο εκτοπισμό εκατοντάδων χιλιάδων Παλαιστίνιων από τα εδάφη τους το 1948 με την δημιουργία του σιωνιστικού κράτους του Ισραήλ. Η φετινή επέτειος της Νάκμπα βρίσκει την ισοπεδωμένη Γάζα σε ασφυκτικό κλοιό από τον Ισραηλινό στρατό που έχει ήδη δολοφονήσει πάνω από 100.000 Παλαιστίνιους, ενώ συνεχίζεται η κατοχή μεγάλου τμήματός της και ο ανθρωπιστικός στραγγαλισμός της. Την ίδια ώρα, επιδρομές Ισραηλινών εποίκων υπό την πλήρη κάλυψη των δολοφονικών στρατευμάτων του IDF εκδιώκουν εκ νέου εκατοντάδες Παλαιστίνιους από τη γη και τις εστίες τους στα εδάφη της Δυτικής Όχθης. Πρόκειται για μια συνεχιζόμενη γενοκτονική πολιτική που στόχο έχει τον αφανισμό των Παλαιστίνιων από τα κατεχόμενα εδάφη τους και την ολοκληρωτική προσφυγοποίηση του Παλαιστινιακού πληθυσμού. Την ίδια ώρα συνεχίζονται οι δολοφονικές επιθέσεις του Ισραηλινού στρατού στο Λίβανο και η ισοπέδωση σιϊτικών χωριών με στόχο την ερημοποίηση μιας ζώνης πολλών χιλιομέτρων εντός του Λιβάνου στα βόρεια σύνορα του Ισραήλ, τον εκτοπισμό των κατοίκων της και την συνεχιζόμενη κατοχή εδαφών του Λιβάνου από τα Ισραηλινά στρατεύματα.

Η συνενοχή και η συνεχιζόμενη αφωνία της συντριπτικής πλειοψηφίας των δυτικών χωρών μπροστά στην γενοκτονία των Παλαιστινίων και την κατοχή του Νοτίου Λιβάνου, ωθεί τους σιωνιστές δολοφόνους του Ισραήλ σε ακόμα μεγαλύτερη επιθετικότητα και πολλαπλασιάζει τα εγκλήματά τους. Η μόνη λύση απέναντι στα εγκλήματα του Ισραήλ που συνεχίζονται με την υποστήριξη των ιμπεριαλιστών των ΗΠΑ και της ΕΕ, είναι ο ξεσηκωμός των εργαζόμενων και των νέων σε όλα τα μήκη και τα πλάτη του πλανήτη. Είναι η υποστήριξη του εγχειρήματος του στόλου του Global Sumud Flotilla και η καταδίκη των πειρατικών πρακτικών του Ισραηλινού ναυτικού με τις πλάτες και την συνενοχή της ελληνικής κυβέρνησης δυτικά της Κρήτης. Είναι η κινητοποίηση χιλιάδων ανθρώπων σε εκατοντάδες πόλεις της δύσης που απαιτούν να σταματήσει ο στραγγαλισμός και να φτάσει ανθρωπιστική βοήθεια του διεθνούς στόλου στις ακτές της Γάζας. Είναι η απαίτηση της απομόνωσης του Ισραήλ. Η αναγνώριση Παλαιστινιακού κράτους και η αποχώρηση των κατοχικών στρατευμάτων από τα εδάφη της Παλαιστίνης.  Ο τερµατισµός της κατοχής, η άρση του αποκλεισµού της Γάζας, η επιστροφή των προσφύγων με αποκατάσταση των δικαιωµάτων των Παλαιστινίων στη γη τους και τελικά ένα ελεύθερο Παλαιστινιακό Κράτος. Στο παγκόσµιο κίνηµα αλληλεγγύης των λαών θα κριθεί η προοπτική να βρεθεί ο παλαιστινιακός λαός ελεύθερος στον τόπο του, σε ένα κράτος ενιαίο από τη θάλασσα ώς τον ποταµό, όπου θα ζουν ειρηνικά όλοι οι λαοί της περιοχής.

Όλες-οι στην αντιπολεμική συγκέντρωση, το Σάββατο 16 Μάη στις 2:30 μ.μ. στο Πάρκο Ελευθερίας και στην πορεία που θα ακολουθήσει στην Ισραηλινή πρεσβεία.

ΟΚΔΕ Σπάρτακος – Π.Ο. «Κόκκινο Νήμα»

Καλούμε στην κινητοποίηση για την επέτειο της Νάκμπα. Ενώνουμε τη φωνή μας ενάντια στην κατοχή και την καταπίεση του παλαιστινιακού λαού. Όχι στη γενοκτονία.

• Σάββατο 16/5  2:30 μ.μ.

• Πάρκο Ελευθερίας

Καμία ειρήνη χωρίς δικαιοσύνη!

Πολιτική Οργάνωση “Κόκκινο Νήμα”

14 Μάη 2026 στις εκλογές για το 22ο συνέδριο της ΟΛΜΕ στηρίζουμε – ψηφίζουμε Αντίσταση για την ανασυγκρότηση της ΟΛΜΕ σε αγωνιστική κατεύθυνση

• απεμπλοκή της Ελλάδας από τον πόλεμο – έξω από το NATO – έξω οι βάσεις

• αξιοπρεπείς μισθοί και συνθήκες εργασίας

• όχι στις διώξεις και στο νέο πειθαρχικό δίκαιο

• όχι στην αξιολόγηση – κατηγοριοποίηση

• μονιμοποίηση όλων των νεοδιόριστων

• εξίσωση εργασιακών δικαιωμάτων αναπληρωτών – μόνιμων

Γενική Συνέλευση Τρίτη 12 Μάη 2026

Αντίσταση Γ’ ΕΛΜΕ Αθήνας

ΨΗΦΟΔΕΛΤΙΟ για ανάδειξη αντιπροσώπων στο 22ο Συνέδριο της ΟΛΜΕ

• Αβακουμίδης Πρόδρομος (1ο Γυμνάσιο Ν. Φιλαδέλφειας) – νεοδιόριστος

• Κιντή Δώρα (15ο ΓΕΛ Αθήνας)

• Κούρκουλας Θανάσης (1ο ΓΕΛ Ν. Φιλαδέλφειας)

• Κωνσταντουράκης Χάρης (15ο Γυμνάσιο Αθήνας) – νεοδιόριστος

• Λαμπροπούλου Ολυμπία (1ο ΕΠΑΛ Γαλατσίου)

• Μιτσιλέγγας Ζαρίφης (4ο ΓΕΛ Γαλατσίου)

• Μπόλης Παναγιώτης (1ο Γυμνάσιο Γαλατσίου) – νεοδιόριστος

• Ξυπολιά Δώρα (1ο ΕΠΑΛ Γαλατσίου)

• Παπαγιάννη Ειρήνη (22ο ΓΕΛ Αθήνας)

• Παπακωνσταντινόπουλος Βασίλης (60ο Γυμνάσιο Αθήνας) – αναπληρωτής

• Παπασταμόπουλος Βασίλης (1ο ΕΠΑΛ Γαλατσίου) – νεοδιόριστος

• Παρασκευοπούλου Ιωάννα (4ο ΕΠΑΛ Αθήνας) – νεοδιόριστη

• Πολίτη Λήδα (22ο ΓΕΛ Αθήνας, 2ο Γυμνάσιο – 2ο ΓΕΛ Γαλατσίου) – αναπληρώτρια

• Προμπονάς Κωνσταντίνος (39ο Γυμνάσιο Αθήνας) – αναπληρωτής

• Ράπτης Πάνος (15ο ΓΕΛ Αθήνας) – νεοδιόριστος

• Σκουτέλη Μαρία (3ο ΓΕΛ Γαλατσίου)

• Σουρτζής Φώτης (1ο ΕΠΑΛ Γαλατσίου)

• Σπυράτου Βιργινία-Αγάπη (15ο Γυμνάσιο Αθήνας, 39ο ΓΕΛ Αθήνας)

• Σπυροπούλου Γωγώ (1ο ΕΠΑΛ Γαλατσίου)

• Στεφάνου Στέφανος (72ο Γυμνάσιο Αθήνας)

• Φάρκωνα Αγγελική (39ο ΓΕΛ Αθήνας)

• Χασάπη Σάσα (21ο ΓΕΛ Αθήνας)

ΓΙΑ ΣΥΝΔΙΚΑΤΑ ΤΑΞΙΚΑ – ΟΠΛΑ ΣΤΑ ΧΕΡΙΑ ΤΩΝ ΕΡΓΑΖΟΜΕΝΩΝ! ΟΛΟΙ/ΕΣ ΣΤΗ ΓΕΝΙΚΗ ΣΥΝΕΛΕΥΣΗ ΤΡΙΤΗ 12 ΜΑΗ – ΕΚΛΟΓΕΣ ΠΕΜΠΤΗ 14 ΜΑΗ – ΣΥΜΜΕΤΕΧΟΥΜΕ ΜΑΖΙΚΑ ΣΤΗΝ ΑΠΕΡΓΙΑ ΑΔΕΔΥ 13 ΜΑΗ!

To κεντρικό πολιτικό άρθρο της εφημερίδας “Κόκκινο Νήμα” Νο66 που κυκλοφορεί

Η κυβέρνηση Μητσοτάκη κρέμεται από μία κλωστή, βουτηγμένη στα σκάνδαλα και τη διαφθορά. Το ίδιο το σύστημα που υπηρετεί δεν την εμπιστεύεται και δρομολογεί πιθανά σενάρια διαδοχής της.

Στελέχη της παραπέμποντας περισσότερο σε ομάδα οργανωμένης μαφίας παρά σε υπουργούς, δε διστάζουν να εκτοξεύουν απειλές ακόμα και ενάντια στην ευρωπαϊκή εισαγγελία που είπε με μια φράση τα αυτονόητα : «ο ΟΠΕΚΕΠΕ είναι ακρωνύμιο διαφθοράς, νεποτισμού και πελατειακών σχέσεων». Ενώ η υπόθεση Λαζαρίδη, αναδεικνύει την σαπίλα των «αρίστων» και την υποκρισία μιας κυβέρνησης, η οποία ενώ προχωράει σε συνταγματική αναθεώρηση για την άρση της μονιμότητας στον δημόσιο τομέα και απαιτεί αξιολόγηση και προσόντα για τους πολλούς, δεν απαιτεί για συνεργάτες του πρωθυπουργού ούτε καν ένα νόμιμο πτυχίο.
Έχοντας επίγνωση της κατάρρευσής της, όχι μόνο δημοσκοπικά, βιάζεται να λεηλατήσει ό, τι δεν πρόλαβε στα εφτά χρόνια διακυβέρνησής της. Η φτώχεια καλπάζει με αριθμούς που δεν μπορούν να καλύψουν τα ψίχουλα των αυξήσεων.  Η ανακοίνωση για τάχα αύξηση του κατώτατου μισθού, τον οποίον είχε παραλάβει το 2019 στα 650 ευρώ και τον ανέβασε ως τώρα, συνολικά, κατά 41% είναι από μόνη της προκλητική. Η αύξηση αφορά σε, 40€ μεικτά-31€ καθαρά- 1,03€ την ημέρα από 1η Απριλίου. Με όρους αγοραστικής δύναμης, οι εργαζόμενοι στην Ελλάδα βρίσκονται χαμηλότερα, συγκριτικά με τους εργαζόμενους των χωρών της Ευρώπης ενώ συνολικά, πλήρωσαν για τα συνολικά φορολογικά έσοδα του κράτους για το 2025, 71,9 δισ. (26,5 δισ., μέσω άμεσων φόρων και 35,2 δισ. μέσω έμμεσων), δηλαδή το 85%. Ταυτόχρονα οι μεγάλες επιχειρήσεις συνεχίζουν να έχουν υπερκέρδη από την αύξηση των τιμών, τις φοροαπαλλαγές, τις κρατικές ενισχύσεις και τους χαμηλούς μισθούς. Το μοίρασμα του υπερπλεονάσματος, προέκυψε σε σημαντικό βαθμό από τους έμμεσους φόρους, παρά τον υψηλό πληθωρισμό, που ανέβηκε στο 3,9% τον Μάρτιο, έναντι αύξησης 2,7% τον Φεβρουάριο και έναντι αύξησης 2,4% τον Μάρτιο πέρυσι, σύμφωνα με τα στοιχεία της ΕΛΣΤΑΤ.
Υπηρετώντας πιστά τους πολεμικούς σχεδιασμούς των ιμπεριαλιστών για να εξυπηρετήσει τα συμφέροντα του ντόπιου κεφαλαίου, μπαίνει όλο και πιο βαθιά στον πόλεμο στη Μέση Ανατολή, στηρίζοντας τον άξονα ΗΠΑ-Ισραήλ στη γενοκτονία των λαών του Λιβάνου, της Παλαιστίνης και Ιράν. Το τζογάρισμα σε μια σίγουρη και εύκολη νίκη των ΗΠΑ-Ισραήλ δεν φαίνεται να φέρνει τα αναμενόμενα κέρδη, οικονομικά και γεωπολιτικά, καθώς η σύρραξη στη Μέση Ανατολή δεν εξελίσσεται σε ένα απλό «περίπατο » για τους φονιάδες των λαών και τους συμμάχους τους.
Η ακροδεξιά πτέρυγά της αποθρασύνεται όλο και περισσότερο. «Η προστασία των συνόρων περιλαμβάνει και την αποτροπή», δήλωσε ο υπουργός Μετανάστευσης, Θάνος Πλεύρης από το φόρουμ των Δελφών, χωρίς ντροπή για το τι σημαίνει «αποτροπή» στη θάλασσα και πώς επιτυγχάνεται στην πράξη, χωρίς να παραβιάζεται το διεθνές δίκαιο και χωρίς να αποτελεί δολοφονία- έγκλημα σε βάρος προσφύγων και μεταναστών.
Ταυτόχρονα η απληστία του κεφαλαίου οδηγεί στη λεηλασία της φύσης, την μετατροπή περιοχών απαράμιλλου φυσικού κάλλους σε πεδίο κερδοφορίας μέσα από σχεδιασμούς εμπορευματοποίησης και τουριστικοποίησης δασών στα όρη Μαίναλο και Πάρνωνα, ακριτικών νησιών όπως η Γαύδος.
Τα υπόλοιπα κόμματα της κοινοβουλευτικής «αντιπολίτευσης», δεν μπορούν να αποτελέσουν διέξοδο για το σύστημα. Η επανεμφάνιση Τσίπρα με την στήριξη ΜΜΕ λογοδοτεί σε αυτό το κενό. Οι προσπάθειες του να παρουσιαστεί ως αξιόπιστη εναλλακτική, στο βήμα ενός συστημικού φόρουμ, ώστε να δώσει διαπιστευτήρια «υπεύθυνης διακυβέρνησης» στην αστική τάξη, δεν πείθει κανέναν.
Την αστάθεια αυτή πρέπει να εκμεταλλευτεί το κίνημα για να ρίξει την κυβέρνηση απ΄τα κάτω και απ΄ τα αριστερά χωρίς αυταπάτες για κοινοβουλευτική διέξοδο μέσω της συγκόλλησης θραυσμάτων της αριστεράς με την σοσιαλδημοκρατία. Ενόψει των πρωτομαγιάτικων απεργιακών συγκεντρώσεων και της πανδημοσιοϋπαλληλικής απεργίας 13 Μάη το αίτημα να φύγει η διεφθαρμένη κυβέρνηση και μαζί όσοι την υπηρετούν, πρέπει να γίνει υπόθεση των εργαζομένων. Το σκάνδαλο Παναγόπουλου της κατάπτυστης ΓΣΕΕ αναδεικνύει τη διαφθορά και τις πελατειακές σχέσεις που διατηρεί το στρώμα της παρασιτικής συνδικαλιστικής γραφειοκρατίας με το κράτος. Η υπόθεση μπορεί να μπήκε στο αρχείο, αλλά η βαριά κατηγορία ότι με την ιδιότητα του προέδρου τριών Κέντρων και Ινστιτούτων Επαγγελματικής Κατάρτισης και Εκπαίδευσης (Ινστιτούτο Εργασίας ΓΣΕΕ, Κέντρο Επαγγελματικής Κατάρτισης Ινστιτούτο Εργασίας ΓΣΣΕ και Κέντρο Ανάπτυξης Εκπαιδευτικής Πολιτικής ΓΣΣΕ), με τη συνδρομή και άλλων φυσικών προσώπων φέρεται να υπεξαιρούσε χρήματα που προορίζονταν για προγράμματα εκπαίδευσης και κατάρτισης, παραμένει μαύρη σελίδα για το συνδικαλιστικό κίνημα.
Φέτος, 140 χρόνια μετά την Πρωτομαγιά του 1886 στο Σικάγο, η τάξη μας αντιμετωπίζει τις μεγαλύτερες προκλήσεις των τελευταίων δεκαετιών. Συνεχίζουμε την ταξική πάλη για κατάργηση της εκμετάλλευσης, κοινωνική δικαιοσύνη, δημόσια και δωρεάν κοινωνικά αγαθά, ζωή και εργασία με αξιοπρέπεια. Για να ανατραπεί το σύστημα της βαρβαρότητας που γεννάει πόλεμο, φτώχεια και προσφυγιά. Στην Εργατική Πρωτομαγιά, παγκόσμια μέρα μνήμης και αγώνα για την εργατική τάξη, τιμώντας τους νεκρούς και τις θυσίες των εργαζομένων, συνεχίζουμε να διεκδικούμε μέχρι την ανατροπή.

Του Σωτήρη Καρδάση

30 Απριλίου 1975 : Οι αμερικάνοι ιμπεριαλιστές φεύγουν κακήν-κακώς από το Βιετνάμ. Τα αμερικάνικα ελικόπτερα συρρέουν βιαστικά στην Σαϊγκόν για να παραλάβουν και τους τελευταίους αμερικάνους υπηκόους από την ταράτσα της αμερικάνικης πρεσβείας!! Πρόκειται για την 1η ταπεινωτική ήττα των ΗΠΑ σε μια περίοδο που θεωρούνταν ανίκητες. Η επέμβαση των ΗΠΑ στο Βιετνάμ ξεκίνησε το 1964 και τα χρησιμοποιούμενα μέσα δεν είχαν μέχρι τότε προηγούμενο : βόμβες ναπάλμ και διασποράς, 46 εκατομμύρια λίτρα χημικών, σχεδόν 9 εκ. αμερικάνικοι στρατιωτικοί με εκστρατευτικό σώμα 550.000. Υπολογίζεται μάλιστα πως την περίοδο 1965-1972, οι ΗΠΑ έριξαν στις 3 χώρες της Ινδοκίνας (Βιετνάμ, Λάος, Καμπότζη) 2 φορές περισσότερες βόμβες από όσες ρίχτηκαν από το σύνολο των συμμάχων σε όλα τα μέτωπα του Β’ Παγκοσμίου Πολέμου!

Τι ήταν λοιπόν αυτό που έκανε τον τεχνολογικά προηγμένο και στρατιωτικά υπέρτερο αμερικάνικο Γολιάθ να ηττηθεί στο Βιετνάμ; Μα φυσικά ο ηρωικός αγώνας του βιετναμέζικου λαού και η ενίσχυση που αυτός έλαβε από το ισχυρό αντιπολεμικό κίνημα στο εσωτερικό των δυτικών μητροπόλεων, ιδιαίτερα εντός των ΗΠΑ. Ας μην ξεχνάμε πως ένας από τους βασικούς πυλώνες της παγκόσμιας νεολαιίστικης ριζοσπαστικοποίησης του Μάη του ‘68 ήταν ο πόλεμος του Βιετνάμ. Ενδεικτικά αναφέρουμε τα εξής γεγονότα :

Οκτώβρης 1967 : Μαζική διαδήλωση στην Ουάσιγκτον με συμμετοχή δεκάδων χιλιάδων

1968-1970 : ξέσπασμα εκατοντάδων φοιτητικών καταλήψεων (Columbia, University of California, Harvard κ.α.) και μαχητικές διαδηλώσεις με αιτήματα το σταμάτημα του πολέμου και των στρατιωτικών ερευνητικών προγραμμάτων των πανεπιστημίων

5/10/1969 : Πανεθνική κινητοποίηση στις ΗΠΑ με συνολική συμμετοχή πάνω από 36 εκ. σε όλες τις πολιτείες

Μάης 1971 : πανεθνική κινητοποίηση στην Ουάσινγκτον με 15.000 συλλήψεις και μετατροπή των γηπέδων σε αυτοσχέδια κέντρα κράτησης.

Σημαντικός παράγοντας που ευαισθητοποίησε και συγκλόνισε την αμερικάνικη κοινωνία, συμβάλλοντας καθοριστικά στη διαμόρφωση του αντιπολεμικού κλίματος στις ΗΠΑ ήταν οι εικόνες από την φρίκη του πολέμου : κάποιες μεταδίδονταν για 1η φορά μέσω τηλεόρασης (π.χ. εκτελέσεις βιετναμέζων από αμερικάνους πεζοναύτες, νεκρά παιδιά από ναπάλμ κ.α.), άλλες τις έβλεπε ο αμερικάνικος λαός ζωντανά (π.χ. χιλιάδες φέρετρα νέων φαντάρων που γυρνούσαν στις ΗΠΑ, χιλιάδες ανάπηροι πολέμου κ.α.).

Από το αντιπολεμικό κίνημα του Βιετνάμ, στο αντιπαγκοσμιοποιητικό κίνημα και τις σημερινές αντιπολεμικές διαδηλώσεις

Η ήττα των ΗΠΑ στο Βιετνάμ ήταν στρατηγικού χαρακτήρα για τις ΗΠΑ, γιατί ήταν ένα από τα γεγονότα που εγκαινίασαν το πέρασμα του αμερικάνικου ιμπεριαλισμού από την φάση της ανάπτυξής του στην φάση της σχετικής παρακμής του, στην οποία βρίσκεται μέχρι σήμερα. Για πολλά χρόνια, του ήταν πολιτικά αδύνατο να εμπλακεί άμεσα σε έναν νέο πόλεμο. Χρειάστηκαν δεκαετίες ώσπου να πραγματοποιήσουν αντίστοιχες μαζικής κλίμακας εισβολές στο Ιράκ, το Αφγανιστάν μετά τις επιθέσεις της 11ης Σεπτέμβρη 2001, στο πλαίσιο του «πολέμου κατά της τρομοκρατίας», αργότερα στη Συρία κτλ. Αυτό δεν σημαίνει φυσικά πως σταμάτησαν ποτέ τις επεμβάσεις ή τις μικρότερης κλίμακας επιθέσεις (π.χ. πρώτος πόλεμος του Κόλπου, Βαλκάνια). Έτσι, το αντιπολεμικό κίνημα στις ΗΠΑ αναζωπυρώθηκε στα τέλη του ’90 – αρχές ’00 (Σιάτλ 1999, Ν. Υόρκη και Σαν Φρανσίσκο 2001 και 2003 κ.α.) και σε διεθνές επίπεδο με το Παγκόσμιο Κοινωνικό Φόρουμ, ενάντια στην παγκοσμιοποίηση.

Χωρίς ποτέ να έχουν εκλείψει εντελώς οι αντιπολεμικές κινητοποιήσεις στις ΗΠΑ, τα τελευταία 3 χρόνια έχουν γιγαντωθεί με επίκεντρο την σφαγή στην Παλαιστίνη και την εισβολή στο Ιράν. Στις 28/3 το κίνημα “No Kings” πραγματοποίησε την 3η και μεγαλύτερη διαμαρτυρία του με την συμμετοχή πάνω από 8 εκ. διαδηλωτών σε πάνω από 3000 πόλεις. Είχαν προηγηθεί άλλες 2 κινητοποιήσεις : τον Ιούνη και Οκτώβρη 2025.

Το κίνημα αυτό έχει ως βασική του αιχμή την πάλη κατά της κυβέρνησης Τραμπ και της αντιλαϊκής, πολεμοκάπηλης, ρατσιστικής και διεφθαρμένης πολιτικής του (Παλαιστίνη-Ιράν, ICE, μαζικές απελάσεις, έκρηξη της ακρίβειας, σκάνδαλο Epstein κτλ.). Συνεπώς δεν πρόκειται για ένα αποκλειστικά αντιπολεμικό κίνημα, αλλά για ένα κίνημα ριζοσπαστικοποίησης με σαφή – μεταξύ άλλων- αντιπολεμικά χαρακτηριστικά («Fund people, not bombs» κ.α.). Οργανώνεται μέσω δεκάδων μικρότερων και μεγαλύτερων πολιτικών ομάδων και οργανώσεων, αλλά και εργατικών συνδικάτων με εκατομμύρια μέλη (π.χ. American Federation of Teachers, Communications Workers of America, United Auto Workers κ.ά.). Είναι προφανές ότι στο τεράστιο αυτό κίνημα υπάρχουν διάφορες φωνές, κάποιες από τις οποίες προερχόμενες και από το εσωτερικό των Δημοκρατικών. Ωστόσο, είναι εντελώς έωλο το συμπέρασμα πως στο κίνημα αυτό ηγεμονεύουν οι Δημοκρατικοί ή πως θα στήριζε τους Δημοκρατικούς.

Ο Τραμπ κέρδισε τις εκλογές υποσχόμενος ότι θα… «σταματήσει τους πολέμους του Μπάιντεν και των Δημοκρατικών», αλλά τελικά «αποδείχτηκε» πως οι πόλεμοι αποτελούν συστατικό στοιχείο της αμερικάνικης εξωτερικής πολιτικής. Ο αμερικάνικος λαός βλέπει ξεκάθαρα την σύνδεση της διάλυσης του βιοτικού επιπέδου και των πολέμων : τα όποια υπολείμματα των δημοσίων συστημάτων υγείας, παιδείας και πρόνοιας υπήρχαν στις ΗΠΑ διαλύονται και αποτελούν τα καύσιμα της πολεμικής μηχανής των ΗΠΑ, τροφοδοτώντας τα κέρδη των αμερικάνικων πολυεθνικών βιομηχανιών όπλων (50 δις $ έχουν ήδη ξοδέψει οι ΗΠΑ μόνο για τις πρόσφατες επιθέσεις τους στο Ιράν).

Μετά τις μαζικές διαδηλώσεις της 28/3, η συνέχεια δόθηκε με ορισμένες τοπικές, πολύ πιο άμαζες αντιπολεμικές κινητοποιήσεις (π.χ. έξω από γραφεία γερουσιαστών στη Ν. Υόρκη). Επόμενος σταθμός για το αντιπολεμικό κίνημα : η Πρωτομαγιά.

Ορισμένες αναλογίες του τότε με το σήμερα

Τότε ήταν μια περίοδος που ξεκινούσε η σχετική παρακμή των ΗΠΑ, με την στροφή του μεταπολεμικού μακρού κύματος οικονομικής ανάπτυξης σε μακρύ κύμα κάμψης στα τέλη του ’60 – αρχές ’70. Κανείς δεν θα μπορούσε καν να σκεφτεί πως θα πάει κόντρα στις ΗΠΑ και θα νικήσει – πλην εξαιρέσεων, όπως Κούβα και Βιετνάμ. Τώρα η αμερικάνικη ηγεμονία έχει παρακμάσει σε τέτοιο βαθμό ώστε είναι θέμα χρόνου η μετατροπή της σχετικής παρακμής της σε απόλυτη. Έχουμε πίσω μας μισό αιώνα μακρού κύματος κάμψης με εκρήξεις της κρίσης (π.χ. 2008, 2020), αλλά και με μια συνολική αποτυχία όλων των μέσων που έχουν χρησιμοποιήσει οι ΗΠΑ και η Δύση για να αντιμετωπίσουν την κρίση (νεοφιλελευθερισμός, Ποσοτική Χαλάρωση, πόλεμοι κτλ.). Εξού και η αναπόφευκτη- με βάση την εσωτερική λογική του κεφαλαιοκρατικού τρόπου παραγωγής – στροφή στον πόλεμο. Πλέον, οι ΗΠΑ αμφισβητούνται από μια σειρά αναδυόμενων καπιταλιστικών και ιμπεριαλιστικών οικονομιών και απομονώνονται ακόμη-ακόμη και από τους παραδοσιακούς συμμάχους τους, τους ευρωπαίους ιμπεριαλιστές.

Τότε υπήρχε ένα πλάνο ενσωμάτωσης των μαζών σε κάποια αστικά σχέδια, άδικα, αντιλαϊκά, αλλά υπήρχε ο πολιτικός στόχος της ενσωμάτωσης των «από κάτω». Τώρα υπάρχει μόνο καταστροφή για την καταστροφή, ιμπεριαλιστικές εισβολές και βομβαρδισμοί για να τρομοκρατήσουν τους λαούς ώστε να καταπνίξουν κάθε αντίσταση στην αμερικάνικη αυτοκρατορία. Ένα διαρκές ρήμαγμα του πλανήτη και παντού δημιουργία «μαύρων τρυπών» και χάους : Παλαιστίνη, Συρία, Ιράκ, Ουκρανία και τόσες άλλες περιοχές του πλανήτη, με την απειλή ενός πυρηνικού ολοκαυτώματος να επικρέμεται διαρκώς πάνω από την ανθρωπότητα.

Τότε ήταν πιο ξεκάθαρη η προοπτική του σοσιαλισμού στα μάτια των μαζών, έστω και με εντελώς στρεβλό τρόπο, αλλά το όραμα και η ιδεολογία φώτιζε τις αντιπολεμικές κινητοποιήσεις. Τώρα το όραμα έχει δεχθεί σοβαρά πλήγματα από την αποπολιτικοποίηση, την αποϊδεολογικοποίηση, την ατομικοποίηση και την κορωνίδα του νεοφιλελεύθερου «Δεν υπάρχει εναλλακτική». Πρέπει να παλέψουμε και από το δικό μας μετερίζι, στην Ελλάδα, για την επαναφορά του οράματος !!

Από την εποχή των τεράτων, στην εποχή των λαών!

Οι πολεμικές επιχειρήσεις πρέπει πάντα να ικανοποιούν κάποιον πολιτικό στόχο. Στην περίπτωση του Ιράν, οι ΗΠΑ έχουν αποτύχει πολιτικά σε όσους στόχους έθεσαν : οι Φρουροί της Επανάστασης όχι μόνο ρωγμές δεν έχουν, αλλά είναι πιο συμπαγείς γιατί συσπειρώνουν πάνω τους – με στρεβλό τρόπο – τα αντιιμπεριαλιστικά αισθήματα των μαζών, τα στενά του Ορμούζ ανοιγοκλείνουν όποτε θέλει η ιρανική κυβέρνηση και όχι οι ΗΠΑ, και τα πυρηνικά του Ιράν … ακόμη ψάχνουν να τα βρουν.

Από αυτήν την άποψη, οι ΗΠΑ έχουν χάσει πολιτικά τον πόλεμο, όπως αποτυπώνεται και στην ταπεινωτική για αυτές «συμφωνία κατάπαυσης πυρός». Η όποια κλιμάκωση, π.χ. συνέχιση βομβαρδισμών ή χερσαία εισβολή, θα γυρίσει μπούμερανγκ και θα οδηγήσει σε μεγαλύτερο φιάσκο.

Η εποχή που ζούμε δεν είναι μόνο εποχή των τεράτων, αλλά και εποχή ιστορικών ανακατατάξεων και τεκτονικών αλλαγών στο ιμπεριαλιστικό σύστημα. Η ήττα των ΗΠΑ στο Ιράν μπορεί να αποτελέσει το γεγονός-τομή που θα φέρει πιο κοντά το τέλος της παντοκρατορίας τους. Δεν ζούμε όμως στην εποχή της Ρωμαϊκής Αυτοκρατορίας, της οποίας η παρακμή κράτησε αιώνες, γιατί δεν είχαν ωριμάσει στο εσωτερικό της οι υλικές συνθήκες για την ανατροπή της, με αποτέλεσμα ο αρχαίος κόσμος να γνωρίσει αιώνες βαρβαρότητας. Ζούμε στον 21ο αιώνα και οι υλικές συνθήκες για την ανατροπή του ιμπεριαλιστικού συστήματος είναι υπερώριμες, αρκεί να συγκροτηθεί ιδεολογικά και πολιτικά η κοινωνική δύναμη που θα επιτελέσει αυτό το έργο: οι λαοί και οι καταπιεσμένοι όλου του κόσμου. Δεν θα ανεχθούμε να παραμείνουμε καταδικασμένοι στην βαρβαρότητα : να εκμεταλλευτούμε την ιστορική ήττα των ΗΠΑ στο Ιράν και να αντλήσουμε από το πείσμα και την αυτοθυσία του βιετναμέζικου λαού που πολεμούσε τους ιμπεριαλιστές για 30 χρόνια, επιβάλλοντας τους μια ταπεινωτική ήττα. Στο χέρι μας είναι να μετατρέψουμε την εποχή των τεράτων, σε εποχή των λαών.

Του Χρήστου Βαγενά

Στις 15 Μάρτη ο ανεκδιήγητος πρόεδρος Τραµπ δήλωσε ότι θα έχει την τιµή να καταλάβει την Κούβα, να την “απελευθερώσει”, να κάνει ότι θέλει µε αυτήν! Είχε προηγηθεί η απαγωγή Μαδούρο στις 3 Γενάρη, που προκάλεσε σοκ και σκοτώθηκαν 32 Κουβανοί στρατιωτικοί που τον φρουρούσαν. Ακολούθως η κυβέρνηση της Βενεζουέλας υπό τις εντολές των ΗΠΑ σταµάτησε τις εξαγωγές πετρελαίου στην Κούβα, ενώ µε διάταγµα επιβλήθηκαν νέοι περιορισµοί στο εµπάργκο προς την Κούβα, που ξεκίνησε επισήµως από το 1962. Πλέον από τις 29 Γενάρη θεσµοθέτησαν νέες µονοµερείς κυρώσεις για εταιρίες και χώρες. που έχουν οικονοµικές συναλλαγές µε την Κούβα.

Aυτό έχει οδηγήσει σε οικονοµικό στραγγαλισµό την οικονοµία της Κούβας, ενώ τις τελευταίες εβδοµάδες επανέρχονται στη δηµοσιότητα σενάρια για στρατιωτική εισβολή των ΗΠΑ στην Κούβα, παρά τα προβλήµατα τους µε τον πόλεµο στο Ιράν. Σύµφωνα µε δηµοσιεύµατα στον αµερικάνικο τύπο, το Πεντάγωνο µελετά σχέδια απαγωγής κορυφαίων στελεχών της κυβέρνησης της Αβάνας και την πιθανότητα ανάληψης του ελέγχου του νησιού, εξήντα πέντε χρόνια µετά την ιστορική αποτυχία των ΗΠΑ στον Κόλπο των Χοίρων.

Σκλήρυνση του εµπάργκο από την κυβέρνηση Τραµπ

Από τα τέλη Γενάρη η κυβέρνηση των Ηνωµένων Πολιτειών παίρνει νέα µέτρα οικονοµικής πίεσης απέναντι στην Κούβα. Μια εβδοµάδα αργότερα, ξεκίνησε η ολοκληρωτική ενεργειακή κρίση.

Στις 7 Φεβρουαρίου, η Αβάνα έµεινε χωρίς δηµόσιες συγκοινωνίες και τα πανεπιστήµια άρχισαν να κλείνουν. Η Κούβα βρίσκεται έτσι αντιµέτωπη µε µια σοβαρή ενεργειακή κρίση, µε κάποιες εκτιµήσεις να δείχνουν ότι έχει µόνο λίγους µήνες αποθεµάτων. Ήδη, η χώρα γνωρίζει εκτεταµένες διακοπές ρεύµατος κι ελλείψεις καυσίµων.

Η έλλειψη πετρελαίου επηρεάζει τις µεταφορές, την παραγωγή τροφίµων και τη λειτουργία βασικών υποδοµών. Σε πολλές περιοχές της χώρας αυξήθηκαν οι διακοπές ρεύµατος, καθώς το δίκτυο ηλεκτροπαραγωγής βασίζεται στην καύση πετρελαίου, ενώ τα νοσοκοµεία και τα κέντρα υγείας αντιµετωπίζουν δυσκολίες στην πρόσβαση σε καύσιµα, φάρµακα και ιατρικό εξοπλισµό. ∆εν µπορούν να γίνουν ιατρικές πράξεις λόγω των διακοπών ρεύµατος, ούτε και να διατηρηθούν φάρµακα.

Οι ελλείψεις επιδρούν στην καθηµερινή ζωή των κατοίκων, µε προβλήµατα στη διανοµή τροφίµων και βασικών αγαθών. Χωρίς πετρέλαιο και ενέργεια δεν µπορούν να παραχθούν τρόφιµα και εφόσον παραχθούν, δεν µπορούν να µεταφερθούν. Οι ελλείψεις σε ρεύµα και καύσιµα δηµιουργούν πρόβληµα και στο δίκτυο µεταφοράς νερού. Η παλιά πόλη της Αβάνας ήταν για 17 µέρες χωρίς νερό! ∆εν υπάρχει πλέον καθόλου τουρισµός.

∆εν µπορεί ο κόσµος να πάει για δουλειά, καθώς η βενζίνη έχει φτάσει τα 9 € το λίτρο και διανέµεται µε δελτίο για συγκεκριµένες περιπτώσεις. Τα ΜΜΜ δεν λειτουργούν, ενώ οι πόλεις έχουν γεµίσει σκουπίδια, καθώς τα περισσότερα απορριµµατοφόρα δεν µετακινούνται λόγω της έλλειψης καυσίµων. Πολλές κουβανέζικες οικογένειες µαγειρεύουν µε κάρβουνα, τα όποια τρόφιµα εξοικονοµούν! Οι διακοπές ρεύµατος είναι καθηµερινές και πολύωρες, ενώ έχουν γίνει και συνολικά πολύωρα black out σε όλο νησί.

Παράλληλα η κυβέρνηση Τραµπ ασκεί πιέσεις σε άλλες χώρες να τερµατίσουν τις ιατρικές συνεργασίες τους µε την Κούβα, οι οποίες αποτελούν πηγή εισοδήµατος για τη χώρα. Πλήθος Κουβανών γιατρών που υπηρετούσαν σε προγράµµατα στη Βενεζουέλα, στην Τζαµάικα και την Γουατεµάλα  έχουν ήδη επιστρέψει, αφαιρώντας από την κουβανική οικονοµία ένα σηµαντικό εισόδηµα σε συνάλλαγµα.

Στην Κούβα συµβαίνει λοιµός και καταστροφή χωρίς πόλεµο. Το µήνυµα των Αµερικανών είναι ξεκάθαρο: υποταγή ή θάνατος. Η διεθνής κοινότητα για άλλη µία φορά παρατηρεί αµέτοχη. Μόνο ένα ρωσικό πετρελαιοφόρο προσέγγισε το νησί  και κάποιοι εκατοντάδες ακτιβιστές µε το Nuestra América Convoy και 30 τόνους βοήθειας.

Λαϊκές αντιδράσεις

Στο παρελθόν διαµαρτυρίες κατά του καθεστώτος είχαν ξεσπάσει το 1995 και το 2021, χωρίς όµως να πετύχουν τους στόχους τους. Τώρα ο κόσµος έχει κουραστεί. ∆εν υπάρχουν ρύζι και φασόλια. Περιµένουν µε τις ώρες για λίγα τρόφιµα.

Βλέπουν όµως τους έχοντες να απολαµβάνουν τρόφιµα εισαγόµενα από τις ΗΠΑ και να µετακινούνται µε ηλεκτρικά οχήµατα, που φορτίζουν από ηλιακά πάνελ. Οι µη έχοντες επιβιώνουν µε δελτία τροφίµων σε κρατικά σουπερµάρκετ, πηγαίνουν στη δουλειά τους µε τα πόδια και το βράδυ τα σπίτια τους είναι βυθισµένα στο σκοτάδι.

Υπήρξαν και υπάρχουν αντικυβερνητικές διαδηλώσεις, αλλά είναι περιορισµένες. Οι περισσότεροι λένε ότι θα υπερασπιστούν την Κούβα κι ας είναι κόντρα στο καθεστώς. ∆εν θέλουν οι περισσότεροι µία αµερικάνικη επέµβαση.

Η Αβάνα είναι αυτή τη στιγµή µια πόλη σε πολύ δύσκολη κατάσταση. Με σπίτια ερειπωµένα, που έχουν χάσει κάθε παραδοσιακή γοητεία. Το µεγαλύτερο µεταναστευτικό κύµα µε δύο εκατοµµύρια µετανάστες σε τρία χρόνια, έχει επηρεάσει αρνητικά και το αντιπολιτευτικό µέτωπο. Οι µισοί νέοι έφυγαν από τη χώρα και χάρη σε αυτό η κυβέρνηση έχει δει τις διαδηλώσεις να µειώνονται.    

Η µεγαλύτερη κινηµατική δράση συνέβη στις 14 Μαρτίου, όπου το πλήθος πραγµατοποίησε  εισβολή στα κεντρικά γραφεία του Κ.Κ. Κούβας (PCC) στην πόλη Μορόν της επαρχίας Σιέγκο ντε Άβιλα.  Επρόκειτο για την κλασική λαϊκή εξέγερση, που συµβαίνει όταν ο λαός έχει φτάσει στα όρια του, η οποία όµως δεν είχε συνέχεια.

∆υστυχώς στην Κούβα δεν υπάρχει οργανωµένη αριστερή αντιπολίτευση, η οποία να έχει την δυνατότητα να επηρεάσει τη νεολαία και τα φτωχά εργατικά στρώµατα. Πιο οργανωµένα δρουν δυνάµεις της δεξιάς και της ακροδεξιάς µε στήριξη και χρηµατοδότηση από τους Κουβανούς εξόριστους και τις ΗΠΑ.

Αλληλεγγύη στην Κούβα

Η Κούβα όσο ανελεύθερο και να είναι το καθεστώς και να υπάρχει άρχουσα τάξη εκµεταλλευτών, που λειτουργεί στα πλαίσια του κρατικού καπιταλισµού, έχει ανάγκη την υποστήριξη και την αλληλεγγύη µας. Η άρχουσα τάξη των ΗΠΑ µισεί την Κούβα επειδή τα έστω και λίγα θετικά επιτεύγµατα της, καταδεικνύουν πόσο διεφθαρµένο και άδικο είναι το δικό τους οικονοµικό σύστηµα.

Από οικονοµική άποψη οι ΗΠΑ δεν έχουν πολλά να κερδίσουν από την πτώση της Κούβας, αλλά από συµβολική άποψη η αξία είναι τεράστια. Η Κούβα (και η Βενεζουέλα) θεωρούνταν τα µόνα καθεστώτα, που αντιστέκονταν στην επίθεση του νεοφιλελεύθερου καπιταλισµού κατά τις δεκαετίες του ΄90 και του ΄00. Το ιδεολογικό σοκ που θα προκαλούσε η πτώση της Κούβας στην αριστερά της Λατινικής Αµερικής θα έχει ανυπολόγιστες συνέπειες, σε µία περιοχή που οι απόψεις της ρεφορµιστικής και επαναστατικής Αριστεράς είναι πολύ διαδεδοµένες και δίνουν πολύ συχνά σκληρές µάχες µε τον ιµπεριαλισµό των ΗΠΑ.

Η Κούβα έχει υποφέρει πολύ από την αµερικανική επιθετικότητα και πρέπει το διεθνές κίνηµα να αντιταχθεί και να καταγγείλει αυτόν τον ιµπεριαλισµό, ανεξάρτητα από τις επικρίσεις που µπορεί να έχουµε για την άρχουσα τάξη αυτής της χώρας. Το νησί περνά  τις πιο δύσκολες στιγµές της ιστορίας του, ως αποτέλεσµα του παράνοµου και αυταρχικού αµερικάνικου εµπάργκο µε χαρακτηριστικά οικονοµικού στραγγαλισµού και γενοκτονίας.

Η διεθνιστική αριστερά πρέπει να απαιτήσει τον τερµατισµό του αποκλεισµού και των επιθετικών ενεργειών των ΗΠΑ. Αυτό πρέπει να το κάνουµε παρά τις επικρίσεις µας προς την κουβανική κυβέρνηση. Η αλληλεγγύη µεταξύ των λαών αποτελεί δύναµη την δύναµη µας. Η κυβέρνηση των ΗΠΑ λειτουργεί πλέον (µαζί µε το Ισραήλ) ως παγκόσµιος τροµοκράτης και γκάγκστερ, καταπατώντας κάθε έννοια δικαίου και κάθε πρόσχηµα νοµιµότητας. ∆εν µπορούµε να τους επιτρέψουµε να συνεχίσουν το καταστροφικό τους έργο.

Είναι ανάγκη να οργανωθεί µια µεγάλη διεθνής αντιιµπεριαλιστική εκστρατεία ενάντια στην  επιθετικότητα κατά της Βενεζουέλας και της Κούβας, που να περιλαµβάνει κινητοποιήσεις, διαδηλώσεις και απεργίες ακόµα, για να σταµατήσει το εµπάργκο και η επιθετικότητα των ΗΠΑ απέναντι στην Κούβα.

Χρειάζεται να σταλεί ένα σαφές µήνυµα διεθνισµού και αλληλεγγύης προς τον κουβανικό λαό:

Εκφράζουµε την αλληλεγγύη µας στον Κουβανικό λαό.

∆ιεκδικούµε την άµεση άρση του παράνοµου και απάνθρωπου οικονοµικού, εµπορικού και χρηµατοπιστωτικού αποκλεισµού που έχουν επιβάλει οι ΗΠΑ στην Κούβα.

Να διαγραφεί η Κούβα από την παράνοµη λίστα των ΗΠΑ περί κρατών-χορηγών της τροµοκρατίας.

Οι εγκληματικές επιθέσεις κατά του προσωπικού του ΕΦΚΑ, δεν θα ξεχαστούν

Ούτε και οι ηθικοί αυτουργοί, που οπλίζουν τους δολοφόνους

ΟΛΕΣ & ΟΛΟΙ ΣΤΗΝ 24ΩΡΗ ΑΠΕΡΓΙΑ ΤΗΣ ΑΔΕΔΥ ΤΗΝ ΤΕΤΑΡΤΗ 13 ΜΑΗ

Η απεργία της 29ης Απρίλη, που βγήκε κάτω από την πίεση των εργαζομένων του ΕΦΚΑ πρέπει και μπορεί να είναι αφετηρία για μεγαλύτερες κινητοποιήσεις, κόντρα σε όλα αυτά που βιώνουμε οι εργαζόμενοι\ες εδώ και πολλά χρόνια.

Είναι απαραίτητο να αντιδράσουμε δυναμικά απέναντι στην διαρκή επιδείνωση των εργασιακών συνθηκών, απέναντι στην κυβερνητική πολιτική της διάλυσης της Δημόσιας Κοινωνικής Ασφάλισης και των ιδιωτικοποιήσεων και φυσικά απέναντι στη συνεχή στοχοποίηση των εργαζομένων του ΕΦΚΑ και συνολικά των δημοσίων υπαλλήλων.

Γιατί αυτός που οπλίζει το χέρι του κάθε επίδοξου δολοφόνου, δεν είναι άλλος από τις κυβερνητικές πολιτικές που κατηγορούν 24 ώρες το 24ωρο το προσωπικό του Δημόσιου Τομέα, για όλα τα δεινά της χώρας! Για την κακοδιοίκηση στον ΕΦΚΑ και το Δημόσιο, ευθύνονται οι συνειδητές κυβερνητικές πολιτικές απαξίωσης και οι ελλείψεις προσωπικού, οι οποίες γίνονται για να προωθήσουν τις ιδιωτικοποιήσεις.

Η Διοίκηση του ΕΦΚΑ έλαμψε δια της απουσίας της στο να δώσει εξηγήσεις, ενώ η υπουργός Εργασίας παρά την δολοφονική επίθεση, δεν διέκοψε το πρόγραμμα της προκειμένου να συναντήσει τους εκπροσώπους των εργαζομένων, στην προγραμματισμένη συγκέντρωση που έγινε στις 29 Απρίλη. 

Επιβάλλεται η Διοίκηση του ΕΦΚΑ και το Υπουργείο να εξηγήσουν επίσημα και να δηλώσουν, ότι οι εργαζόμενοι έπραξαν ορθά και σύμφωνα με τις διατάξεις των νόμων. Επίσης να στείλουν έγγραφο στην Εισαγγελία, ώστε να ενεργοποιηθεί αυτεπάγγελτα στις περιπτώσεις προώθησης, παρότρυνσης ή πρόσκληση άλλου ατόμου για την τέλεση εγκλήματος, καθώς αποτελεί ποινικό αδίκημα.

Πρέπει η ΠΟΣΕ-ΕΦΚΑ και τα συνδικάτα μας επιτέλους να οργανώσουν ένα πρόγραμμα κινητοποιήσεων με 24ωρες απεργίες, στάσεις εργασίας, καταλήψεις, περιοδείες και συνελεύσεις μέχρι το καλοκαίρι, ώστε να σταματήσει η στοχοποίηση των εργαζομένων, να γίνουν μαζικές προσλήψεις, για την βελτίωση των εργασιακών συνθηκών και την καλύτερη παροχή υπηρεσιών προς τους πολίτες. Επίσης να μονιμοποιηθούν ή να παραμείνουν μέχρι την συνταξιοδότηση τους όλοι οι συμβασιούχοι της ΔΥΠΑ. Με μεμονωμένες και σπασμωδικές ενέργειες επετειακού χαρακτήρα δεν μπορούμε να αλλάξουμε τα πράγματα. Χρειάζεται ένα μακρόπνοο πρόγραμμα δράσεων και αγώνων.

Συμμετέχουμε μαζικά επίσης στην 24ωρη απεργία της ΑΔΕΔΥ την Τετάρτη 13 Μάη με κεντρικά αιτήματα τις αυξήσεις στους μισθούς και τις συντάξεις, την επαναφορά 13ου-14ου μισθού και άμεσα μέτρα κατά της ακρίβειας. Ο πόλεμος των ιμπερια-ληστών κατά του Ιράν, με τη συμμετοχή της άρχουσας τάξης της χώρας μας και τις ευλογίες της ΝΔ, μαζί με τα ατελείωτα θύματα έχει αυξήσει αλματωδώς τις τιμές των ενεργειακών προϊόντων και έχει εκτοξεύσει τον πληθωρισμό, την ακρίβεια στη ζωή των εργαζομένων.

Δεν πρέπει να θεωρήσουμε αυτή την απεργία σαν μία ακόμα ντουφεκιά στον αέρα, αλλά σαν έναν σταθμό στους αγώνες μέχρι την ανατροπή αυτής της κατάστασης και αυτής της διεφθαρμένης κυβέρνησης!

Για τη διάλυση της Κοινωνικής Ασφάλισης δεν ευθύνονται οι εργαζόμενοι, αλλά οι κυβερνητικές πολιτικές! Απαιτούμε άμεσα μέτρα προστασίας των εργαζομένων, ανθρώπινες συνθήκες εργασίας και μαζικές προσλήψεις για την βελτίωση των υπηρεσιών.

Συμμετέχουμε στην 24ωρη απεργία της ΑΔΕΔΥ Τετάρτη 13 Μάη & στα συλλαλητήρια

Προσυγκέντρωση στην Αθήνα: ώρα 11πμ έξω από το υπ. Εργασίας

ΡΙΖΟΣΠΑΣΤΙΚΕΣ ΑΓΩΝΙΣΤΙΚΕΣ ΚΙΝΗΣΕΙΣ

του Μάριου Αυγουστάτου

Δεν είναι απλώς ένα μουσικό ντοκιμαντέρ. Είναι μια πολιτική καταγγελία — ακόμη κι όταν η ίδια η ταινία διστάζει να το πει καθαρά.

Το ντοκιμαντέρ της Ilya Chaiken, Pretty Ugly: The Story of the Lunachicks, έρχεται σε μια χρονική στιγμή όπου δεν μπορούμε πια να προσποιούμαστε ότι η ανισότητα στη μουσική βιομηχανία είναι «ατύχημα» ή «παράπλευρη απώλεια». Είναι δομή και επιλογή. Και η ιστορία των Lunachicks το αποδεικνύει περίτρανα.

Ξεκίνησαν από το East Village της Νέας Υόρκης της δεκαετίας του ’80 — μια γειτονιά που μετατρεπόταν βίαια σε πεδίο κερδοσκοπίας — οι Lunachicks δεν γεννήθηκαν απλώς μέσα στο πανκ. Ξεκίνησαν καλλιτεχνικά μέσα σε μια περίοδο ταξικής σύγκρουσης. Οι ταραχές του Tompkins Square Park το 1988  δεν είναι απλώς τo φόντο της ιστορίας τους, είναι η ίδια η μήτρα της. Εκεί όπου το κράτος και η αστυνομία «καθάριζαν» τον χώρο για το κεφάλαιο, το πανκ λειτουργούσε ως αντίσταση. Και οι Lunachicks ήταν ενεργό μέρος αυτής της αντίστασης.

Οι Theo Kogan, Gina Volpe, Sydney “Squid” Silver, Chip English και τα παλιότερα μέλη Sindi Benezra, Becky Wreck, Gus Morgan (Helen Destroy) δεν «αναδείχθηκαν» από καμία βιομηχανία. Ξεκίνησαν από τις γειτονιές της Νέας Υόρκης, μέσα από μια πολιτιστική πραγματικότητα στην οποία τα κορίτσια δεν είχαν πρόσβαση. Έμπαιναν από χαραμάδες, στέκονταν απ’ έξω, μάθαιναν χωρίς πρόσκληση, έβγαζαν πλαστές ταυτότητες για να μπαίνουν σε «απαγορευμένα» μέρη (club και όχι μόνο). Κι αυτό δεν είναι κανενός είδους ρομαντική αφήγηση, είναι περιγραφή αποκλεισμού. Και η άρνησή τους να περιμένουν την «άδεια» για να κάνουν οτιδήποτε ήταν ήδη μια πολιτική πράξη.

Ξεκίνησαν παίζοντας σε θρυλικά κλαμπ όπως τα CBGB’s και The Limelight και τράβηξαν την προσοχή της Kim Gordon και του Thurston Moore των Sonic Youth. Το 1990, η Blast First Records του Λονδίνου κυκλοφόρησε το ντεμπούτο άλμπουμ τους Babysitters on Acid. Σε κάθε άλμπουμ που ακολούθησε, οι Lunachicks έκαναν μια πολύχρωμη επίθεση στην ευπρέπεια, την υποκριτική ηθική και την πατριαρχία – αλλά οι ζωντανές εμφανίσεις τους ήταν αυτές που τις εδραίωσαν. Με μια πανδαισία από περούκες, κοστούμια, μακιγιάζ και δυνατές κιθάρες, οι εμφανίσεις τους είχαν ίσες δόσεις ικανότητας και «θεάματος», αναδεικνύοντας την άγρια ​​μουσικότητά τους, το χιούμορ και την επαναστατική τους αισθητική. Μοιράστηκαν τη σκηνή με τους: The Ramones, Iggy Pop, Jack White, Joan Jett, The Offspring, Deborah Harry, No Doubt, Rancid, The Buzzcocks, NOFX και The Go-Go’s, για να αναφέρουμε μερικούς.

«The Lunachicks had a lot of gay fans – gay boys, gay girls, and everything in between. Boys dressed up, girls dressed up, butch girls, femme boys. It was a super fun mix of people at a Lunachicks show.»

Αρκετά πριν το κίνημα Riot Grrrl γίνει «εμπορική» ταμπέλα, οι Lunachicks ήταν στην πρώτη γραμμή στο πεδίο: κατονόμαζαν τη βία, ξεμπρόστιαζαν άνδρες από τη σκηνή, έσπαγαν τη σιωπή. Συμμετείχαν στο Rock for Choice δίπλα σε μπάντες όπως οι Nirvana και οι Rage Against the Machine — αλλά σε αντίθεση με πολλούς από τους άνδρες συνοδοιπόρους τους, το δικό τους πολιτικό φορτίο ποτέ δεν μετατράπηκε σε εμπορικό κεφάλαιο.

«Υπάρχει ήδη μια γυναικεία μπάντα»

Η αισθητική τους — το σώμα, το ντύσιμο, το αίμα, η ειρωνεία, η υπερβολή — δεν ήταν «πρόκληση». Ήταν επίθεση. Στο σεξισμό, στην εμπορευματοποίηση του γυναικείου σώματος, στην ίδια τη λογική ότι οι γυναίκες υπάρχουν για να είναι «εύπεπτες» και «επιφανειακές». Οι Lunachicks δεν ζητιάνευαν για χώρο, τον καταλάμβαναν.

Και γι’ αυτό έπρεπε να περιοριστούν.

Η βιομηχανία δεν τις «αγνόησε» από κάποιο λάθος της στιγμής, τις φιλτράρισε συνειδητά. Ραδιόφωνα, φεστιβάλ, μέσα ενημέρωσης επαναλάμβαναν την ίδια ατάκα: «υπάρχει ήδη μια γυναικεία μπάντα στις λίστες μας, στο φεστιβάλ μας. Μία είναι αρκετή, έπαιξε τον περασμένο μήνα.» Η ποσόστωση καλύφθηκε.

Αυτό δεν είναι απλώς σεξισμός, είναι ο τρόπος με τον οποίο λειτουργούσε (και σε μεγάλο βαθμό λειτουργεί ακόμα) το σύστημα: περιορίζει τη γυναικεία παρουσία ώστε να παραμένει διαχειρίσιμη και -προπάντων- μη απειλητική.

Όταν το πανκ έγινε κερδοφόρο προϊόν στις αρχές των ’90s, η βιομηχανία έκανε αυτό που κάνει πάντα: ενσωμάτωσε την εικόνα της εξέγερσης και πέταξε την ουσία. Άνδρες (κατά κύριο λόγο) καλλιτέχνες προωθήθηκαν, το «αντισυστημικό» attitude έγινε στυλ, και οι Lunachicks — που είχαν σε πρώτη προτεραιότητα την πραγματική πολιτική σύγκρουση — έμειναν εκτός.

Oι (διάσημοι και «εμπορικοί» εδώ και πολλά χρόνια) Offspring άνοιγαν τις συναυλίες τους μέχρι που το “Come Out and Play” έγινε hit. Στη συνέχεια, οι Offspring ανταπέδωσαν τη χάρη και έφερναν τις Lunachicks να τους ανοίγουν τις συναυλίες, αλλά η υποδοχή τους από μεγάλο μέρος (σεξιστών) οπαδών των Offspring δεν ήταν τόσο θετική. Είχε τη μορφή συνεχών, ασταμάτητων συνθημάτων “βγάλτε έξω τα βυζιά σας”.

Επίσης περιστατικά όπως αυτό με τους Blink-182 στην Warped Tour (για τους Blink-182, οι γυναίκες ήταν εκεί μόνο ως στόχοι, υπάρχουν πλάνα να λένε «δεν εκτίμησαν τα αστεία μας για τα βυζιά») δείχνουν το ίδιο μοτίβο: όταν οι γυναίκες δεν συμμορφώνονται, γίνονται στόχος. Και όταν αντιστέκονται, μένουν στο «περιθώριο». Η απάντηση της τραγουδίστριας Theo Kogan — να στραφεί στις γυναίκες του κοινού και να τις καλέσει να μη δεχτούν την κανονικοποίηση της προσβολής — ήταν πολιτική πράξη. Όχι brand. Όχι καμπάνια. Αλληλεγγύη χωρίς χορηγό.

Και δεν έπαιξαν με τους όρους του συστήματος και δεν απέτυχαν

Αυτό που η ταινία Pretty Ugly προσπαθεί να πλησιάσει αλλά δεν κατονομάζει πλήρως είναι ότι οι Lunachicks δεν απέτυχαν. Το σύστημα τις απέκλεισε εμπορικά επειδή δεν μπορούσε να τις αφομοιώσει, αλλιώς έπρεπε να αυτοαναιρεθεί. Η βιομηχανία μπορούσε να πουλήσει τον ήχο, την εικόνα, το «εναλλακτικό» περιτύλιγμα — αλλά όχι το γεγονός ότι γυναίκες έπαιρναν τον λόγο και τον έκαναν πολιτικό όπλο.

Η αγορά αγόρασε την εξέγερση ως αισθητική και απέρριψε την εξέγερση ως πολιτική πράξη.

Ο Brian Eno κάποτε είχε πει «ενώ το πρώτο άλμπουμ των Velvet Underground πούλησε (το πρώτο διάστημα) μόνο 10.000 αντίτυπα, όλοι όσοι το αγόρασαν ξεκίνησαν μια μπάντα». Αντίστοιχα, υπήρχαν και υπάρχουν, πολλές γυναίκες που η ίδια η ύπαρξη των Lunachicks άλλαξε τη ζωή τους. Πήραν ένα μουσικό όργανο, έγραψαν ένα τραγούδι, ξεκίνησαν τη δική τους μπάντα ή απλώς χρησιμοποίησαν το παράδειγμά τους σαν έμπνευση αυτοέκφρασης.

Κι όμως, αυτό που μένει δεν είναι η αποτυχία της αγοράς, αλλά η επιτυχία της αλληλεγγύης και της κοινότητας. Οι επιστολές θαυμαστριών, χειρόγραφες και άμεσες, μιλούν για κάτι που δεν θα μετρηθεί ποτέ σε streams, views και πωλήσεις: θυληκότητες που πήραν όργανα, που ανέβηκαν σε σκηνές, που κατάλαβαν ότι δεν χρειάζονται από κανέναν άδεια για να υπάρξουν, να δημιουργήσουν και να χαρούν τη ζωή.

Αυτή είναι η πραγματική κληρονομιά των Lunachicks. Όχι αυτή που (δεν) αναγνωρίστηκε «εμπορικά», αλλά αυτή που φοβήθηκε το σύστημα.

Το Pretty Ugly: The Story of the Lunachicks δυστυχώς δεν προβάλλεται σε κινηματογράφους στη χώρα μας (ακόμα) και είναι διαθέσιμο σε streaming πλατφόρμες, αλλά η ιστορία που αφηγείται δεν ανήκει σε καμία πλατφόρμα. Ανήκει σε όσες συνεχίζουν να παίζουν, να διεκδικούν και να ζουν ελεύθερα χωρίς να ζητούν από κανέναν την άδεια.

για περισσότερες πληροφορίες: https://www.lunachicks.com/